Schrijver in Frankrijk

Occitaanse herinnering

Paul Gellings is dichter, schrijver en vertaler. Zijn oeuvre is aanzienlijk. Bij Uitgeverij Arbeiderspers kwamen enkele van zijn gedichtenbundels uit. Zijn romans zijn onder andere Witte paarden (2001), De zomer van Icarus (2010), Verbrande schepen (2011), Augustusland (2013), De jacht op de klaproos (2016), De wereld als leugen (2018), Het smeedwerk van herinnering (2021). In 2023 verscheen Terug naar de Stichtstraat (Longlist Libris literatuurprijs). Paul Gellings schrijft vloeiend Frans, in 2014 is van hem een roman in het Frans in het licht gebracht: Amsterdam Quartier Sud (Ed. Pierre Guillaume de Roux). Paul Gellings is door het Franse ministerie van Cultuur onderscheiden voor de manier waarop hij al sinds bijna veertig jaar de Franse taal en cultuur onder de aandacht brengt. Hij vertaalt werken van de Nobelprijswinnaar Patrick Modiano.

De kerk van St Raphaël

Column door Caspar Visser ’t Hooft

‘Ik ga niet naar de kerk omdat ik niet geloof’. Wat een onzin! Wie zegt dat je moet geloven om naar de kerk te gaan? Of liever gezegd, wat is geloven? We hebben er een gevoel van gemaakt, en dat is het niet. Denk aan het Franse woord voor geloof: foi. Het komt van het Latijnse fides. Een ander Frans woord dat uit fides is ontstaan, is fidélité – ja, trouw. Ja gaat naar de kerk uit trouw. Trouw aan de kerk waarin je bent gedoopt, trouw aan de christelijke traditie waarin je staat – het voelen komt dan vanzelf wel, na een paar keer op zondag een goed woord te hebben gehoord. En doe niet interessant over je twijfels, die heeft iedereen. Zo, dit als inleiding op een kort verslag over kerken in Frankrijk – of om precies te zijn, over kerken die buitenlandse toeristen er hebben laten bouwen. Ze waren en villégiature in Franse kuuroorden en ze wilden hun kerkgenootschap, hun geloofstraditie trouw blijven. Ze waren overwegend anglicaans, het ging hen erom ver van huis anglicaanse diensten bij te kunnen wonen. Een van hen was een Nederlandse protestant. De kerk die Frankrijk aan hem te danken heeft is niet de minste in de serie!

De oesters van Brouage

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

De Franse oesterteelt heeft moeilijke jaren achter de rug. Het had met weergesteldheden te maken en met ziektes. Het kwam voor dat, na voorafgaand onderzoek, het van overheidswege de oesterboeren werd verboden hun oesters op de markt te brengen. En als ze al in de grote supermarktenketens waren gearriveerd, tegen het einde van het najaar, dan was er plotseling een verbod op de verkoop. De kratten moesten uit de schappen weg. De zieke oesters (soms maar een op de duizend – ja, maar welke?) moesten terug naar de leverancier of domweg bij het vuil worden gezet. Een domper op het blije vooruitzicht van een even zo somptueus als klassiek kerstdiner! Nu schijnt het beter te gaan met wat de Fransen de ostréiculture noemen, en waar toch maar liefst zo’n achttienduizend mensen hun brood mee verdienen.  In de streekkranht van het Bretonse departement van de Morbihan stond kort geleden dat de oesterboeren vertrouwen hadden in de oogst van de komende winter. Wat voor de Morbihan geldt, zal ook wel gelden voor heel de Franse westkust, tot aan Arcachon toe. Een verheugend perspectief.

Montagne noire

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Langzaam maar zeker stijgt de hitte. Ze hebben voor deze eerste dag van de maand augustus temperaturen van ruim boven de dertig voorspeld. Ik ben om negen uur ‘s morgens vertrokken: drieëntwintig graden. Anderhalf uur later rij ik over de périphérique van Toulouse: achtentwintig graden. Goed in en om een grote stad is het altijd wat warmer dan op het platteland. Toch, wanneer ik me, weer een uur later, ter hoogte van Castres bevind – floep, daar springt de teller van negenentwintig naar dertig. Voor me doemen heuvels op. Een donker massief. Ik weet het, links de Monts de Lacaune, rechts de Montagne Noire. Ik had besloten om het traject Gers-Provence voor een groot deel via de nationale wegen te doen: Auch, Toujouse, Mazamet, Bédarieux, om vervolgens pas bij Montpellier de snelweg te pakken. Mazamet ligt aan de noordkant van de Montagne Noire, in een tamelijk wijd dal. Het bleek er meteen twee à drie graden koeler dan in de gelig-zinderende vlakte van de Lauragais (het fabeltjesland van Kokanje) die ik achter me liet. Nog even kon ik het gebruik van de airco uitstellen. Ik heb een hekel aan airco, ik krijg er hoofdpijn van.

Het park van Marly

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Laatst droomde ik dat ik weer rondwandelde in het park van Marly. Waarom van alle parken in en om Parijs dit park mijn voorkeur heeft? Omdat ik me in dit park ook ergens anders kan wanen dan onder de rook van Parijs. De andere parken – Versailles, St Cloud, St Germain – zijn daarvoor met hun classicistische aanleg te typisch, te uniek Frans. Alleen al de foto’s die je ervan tegenkomt in boeken en reisgidsen verpletteren de verbeelding. Ze programmeren al van tevoren je hersens, dagdromen maken geen kans meer. Wanneer ik langs de vijvers van Versailles wandel, dan wandel ik langs de vijvers van Versailles – punt. Wanneer ik over de brede allee van het park van St Cloud loop, dan loop ik over de brede allee van het park St Cloud – dat en niets anders. In het park van Marly, daarentegen, heb je uithoeken waar je opeens ergens anders bent. Waar? Nu eens in de Franse provincie, dan in de bergen, dan weer in de eenzame bosgebieden van Oost-Europa. Ja, vandaar dat ik dit park boven de andere parken verkies. Je bent ergens en tegelijkertijd elders.