1

Tropeneilanden

12 jun, 2025 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Een globetrotter ben ik niet. Ik vind het al heel wat dat ik in Frankrijk woon en ik daar al zeven keer ben verhuisd, telkens naar een andere streek. Om maar te zeggen dat ik ook weer niet een honkvaste thuisblijver ben. Mijn meest verre reis? Het eiland Grenada, in de Caraïben. Dat was begin 1992. Hier winter, grauw, kil – daar winter, warm en zonnig. Mijn zuster en zwager woonden daar. In een langwerpig huis zonder verdieping, met een kleine zuilengalerij voor en een nogal wild stukje tuin opzij met hoge bananenbomen. Je keek uit op de daken van St George’s, de hoofdstad van het eiland, en op de goudglanzende streep van de zee. St George’s is de naam die de Engelsen aan de stad gaven toen ze het eiland in 1763 van de Fransen overnamen. Daarvoor heette het Fort Royal. Ook andere plaatsen hebben Engelse namen, maar niet alle. Mijn zuster en zwager namen me mee naar de twee mooiste zwemplekken van het eiland: Grand Anse – waar het tropisch gewas tot vlak bij de zee nadert. En Sauteurs, waar je in stil, helderlicht blauw water zwemt, en je even verderop de donkere golven wit en woest tegen het rif ziet opslaan. Grand Anse is Frans en betekent ‘baai’. Sauteurs komt van het werkwoord ‘sauter’, springen, en herinnert aan de wanhoopsdaad van de laatste inboorlingen – de oorspronkelijke Caribs – die liever dan in handen te vallen van de Franse overheersers vanaf een rots de zee in sprongen. Er zijn meer tropische eilanden die allang niet Frans meer zijn, maar waar de namen nog steeds aan de Franse aanwezigheid herinneren. Waarom me deze soort fossielen – naamfossielen – altijd hebben geboeid? Ik weet het niet. Het is zo.

Lees verder »

Boer in Frankrijk

25 apr, 2025 Onderdeel van proses 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

In de jaren zeventig was er op de Nederlandse televisie een serie die veel succes had. Misschien weten jullie het nog? Boerin in Frankrijk. Over een echtpaar dat Nederland verlaat en in Frankrijk een boerenbedrijf begint. Zo bijzonder was dat niet – vandaar ongetwijfeld het succes, want succes heeft meestal datgene wat herkenning van het bestaande biedt – na de oorlog zijn duizenden Nederlanders naar Frankrijk geëmigreerd. Ze werden er vaak boer, of kweker, of fokker, in ieder geval iets in de landbouwsector. In Nederland werd het boerenbedrijf geïndustrialiseerd, geïntensiveerd – niet alle boeren konden de wedloop volgen, of wilden het niet. In Frankijk was nog land genoeg beschikbaar, ook voor mensen die vasthielden aan een kleinschalig, traditioneel boerenbestaan. Want Frankrijk heeft lange tijd op Nederland achtergelopen waar het gaat om de modernisering van de landbouw – maar was het ‘achterlopen’, denken steeds meer mensen nu…

Lees verder »

Griezelig park

4 mrt, 2025 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Dit is verhaal om in de morgen op te schrijven. Wanneer ik het ’s middags zou – of nog erger, ’s avonds, dan zou ik er ’s nachts wakker van liggen. Bang voor nachtmerries zou ik niet durven inslapen. ’s Ochtends, dat is ver genoeg van de komende nacht vandaan, de huivering die je bij het schrijven ervoer is dan door van alles wat de middag en de avond met zich meebrachten bedolven. Ja, oppassen. Het griezeligste verhaal dat ik ooit heb gelezen is The turn of the screw van Henry James. Ik las het vlak voor het slapengaan. Het was geen goed idee. The turn of the screw speelt zich af in Engeland. En in het griezelige verhaal dat ik nu ga vertellen komen ook Engelsen voor. Ik vertel het verhaal eigenlijk alleen maar na, het waren twee Engelse dames die met hun verhaal sensatie wekten. Niet alleen in Engeland, maar zelfs in Frankrijk, waar de mensen in het algemeen hun schouders optrekken wanneer je over geestverschijningen – of hoe je het ook noemen wilt – begint. Frankrijk – het land van Descartes. Ja maar, de vreemde dingen die de twee Engelse dames meemaakten, dat was in Frankrijk. In Versailles om precies te zijn.

Lees verder »

Ze hebben Churchill gezien

10 feb, 2025 Onderdeel van proses 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Churchill was een grote dierenvriend, maar hij schijnt lange tijd te hebben gedacht dat honden hem niet graag mochten. Poezen wel, honden niet. Jammer dat honden niet kunnen praten, en dat daarbij bij hen het instinct de familieoverlevering overbodig maakt. Want anders had ik aan mijn hond, Sam, kunnen vragen wat zijn voorouders in de zoveelste graad – ik veronderstel in zo ongeveer de dertigste graad – van Churchill hadden gevonden toen hij tijdens de Eerste Wereldoorlog anderhalf jaar lang in het dorp verbleef waar Sam vandaan komt. Zomaar een dorpje in de Artois – dat is een streek in Noord-Frankrijk die overeenkomt met het departement van de Pas de Calais. In dat dorpje staat een kasteel in classicistische stijl, en dat was waar Churchill vanaf mei 1917 verbleef, en van waaruit hij het krijgsbedrijf aan het nabije front observeerde. Het dorpje heet Verschocq. En zo heet ook het kasteel. Een rare naam? Ja, want van oorsprong Vlaams: Evercoc. We bevinden ons op de grens van twee taalgebieden, Frans en Nederlands. In de vroege Middeleeuwen liep die grens een stuk zuidelijker dan nu. Alleen de plaatsnamen herinneren er nog aan.  

Lees verder »

Goten

15 jan, 2025 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

In het zuidelijke gedeelte van het departement van de Dordogne heb je een gehucht dat ‘Le Got’ heet. Je rijdt erdoor heen wanneer je vanuit Fumel, over de D710 via Villefranche de Périgod naar Belvès en Siorac rijdt. Ik kwam er in de tijd dat ik vanuit Agen bezoekjes bracht aan een nicht van mij en haar partner die zich in de buurt van Sarlat hadden gevestigd. Ja, op het bordje langs de weg stond ‘Le Got’, en ik moest er dan telkens aan denken dat lang-lang geleden, in de vijfde eeuw, een flink deel van Frankrijk aan het gezag van de Visigoten was onderworpen. Het jaar 418 zag de stichting van het Visigoten-koninkrijk van Toulouse, dat in het Noorden tot de Loire doorliep. Niet dat de Visigoten – net als hun neven, de Oost-Goten, afkomstig uit Zuidoost-Europa – de oorspronkelijke bewoners van het bezette gebied verdrongen, laat staan vervingen. Ze bleven een kleine minderheid. Wat niet wegneemt dat hun koningen en edelen over het veroverde land heersten. Dit duurde tot het jaar 507 toen ze tijdens de slag bij Vouillé door de Franken-koning Clovis werden verslagen. De Visigoten trokken zich terug, via Narbonne de Pyreneeën over, naar het Spaanse schiereiland, waar ze beslag op legden. De afstammelingen van de koningen van Toulouse werden koning van Toledo, totdat ook zij, op hun beurt, voor een vreemde overmacht moesten wijken, die van de tot de Islam bekeerde Arabieren. Dat was in 720… Dat Le Got, op het bordje langs de weg – wees het op een oeroude nederzetting van Visigoten?

Lees verder »
« Vorige Berichten
Volgende Berichten »