Schrijver in Frankrijk

Amaretto

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

  “Ja, doe mij nog maar een amaretto”

Ach, nee toch! ‘t Is niet afgelopen, nog een rondje. Misère! Ik knip het nachtlampje aan, kwart voor twee. Dat heb je wanneer ze je een kamer hebben gegeven vlak boven het terras en het raam geen dubbele beglazing heeft. Je hoort ze kakelen, en kakelen en maar kakelen. En dat terwijl het niet eens zo warm is, buiten. Kil zelfs. Een killige avond – nacht intussen – in oktober. Wie zitten dan nog buiten? Nederlanders natuurlijk. Voor hen is Frankrijk het land van de zomer. En zelfs wanneer het allang geen zomer meer, dan doen we toch alsof. En omdat Frankrijk bovendien het land is van de aperitiefjes – ja, nog maar een amaretto. De hoeveelste? Ik had ze kunnen tellen, telkens wanneer een nieuw rondje werd besteld. Want ik had al zo’n drie uur wakker gelegen. Zal ik het doen? Uit mijn bed schieten, het raam open rukken en héél hard NL go home! roepen? Wat kun je toch flink zijn in je verbeelding – in je verbeelding… 

Anker

Mensje van Keulen heeft een omvangrijk œuvre opgebouwd, meerdere literaire prijzen ontvangen, kortom een bekende naam in literair Nederland. In haar roman De gelukkige (2001) beschrijft ze een dorp in Frankrijk. Dit gedicht heeft ze geschreven in verband met de jaarwisseling 2024-2025. Het werd gezet uit de Walbaum en gedrukt door de Statenhofpers, met een linosnede van de hand van Olivia Ettema. Het is een traditie geworden: elk jaar rond oud-en-nieuw ontvangt Schrijver in Frankrijk van Mensje van Keulen een poezengedicht. Dit is inmiddels nummer elf.

Gouden gat in turkooizen hemel

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Het was toch maar tien jaar lang dat Louis Couperus met zijn vrouw in Nice woonde, van 1900 tot 1910. In die tijd schreef hij twee van zijn mooiste romans: de lijvige bundel van De boeken der kleine zielen en Van oude mensen, die dingen die voorbijgaan. Je zou verwachten dat Nice, of althans de Franse Riviera, er uitgebreid in wordt beschreven. Niets is minder waar. In de Kleine zielen komt op bladzijde zoveel de heldin, Constance van der Welcke, vol verhalen terug van een séjour in Nice. Ze weet niets beters dan te vertellen van soirées bij aristocratische villégiateurs (deftig woord voor vacanciers) in hun villa’s aan de Côte. Al met al weinig schilderachtig. Nee, voor zover ik heb kunnen nagaan bevat Couperus’ romaneske oeuvre maar één enkele omschrijving van Nice en omgeving – een tiental zinnen, meer niet. Ze komen voor in Van oude mensen

Diervriendelijk carnivoor

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Wat kunnen mensen toch tegenvallen! Een voorbeeld: Ik zeg dat ik er geen moeite mee heb om zo nu en dan een stuk vlees te eten, als het maar afkomstig is van een dier dat, voordat het werd geslacht, een goed dierenleventje heeft gehad. Antwoord – antwoord dat zo tegenvalt: Mee eens, want dan is het vlees ook veel lekkerder. Maar daar gaat het mij helemaal niet om – althans niet in de eerste plaats – om de kwaliteit van het vlees! Ik denk aan het arme beest zelf. Een koe hoort in een malse wei te grazen, een varken is in zijn element in een ruim hok met veel modder waar hij zich in kan wentelen, een kip moet vrij op een erf rondstappen en daar graankorreltjes oppikken, een vis hoort in de zee… Laat ze fijn leven zoals de natuur hen dat voorschrijft. Zo heeft God ze geschapen. Dat wij dat niet doen, is ons probleem. Ja, en als we ze dan slachten, dan doen we dat met een zuiver geweten. Met een geweten dat althans zuiverder is dan wanneer het een dier betreft dat niets anders dan de hel van de intensieve vleesindustrie heeft gekend. Want een kwaad geweten hebben we – je kunt het honderdmaal ontkennen, we hebben het.

Kees Jansen en zijn volgelingen

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Kees, zo zullen ze hem hebben genoemd toen hij met zijn kameraadjes op het dorpsplein van Acquoy, in de Betuwe, speelde. Zijn officiële doopnaam was Cornelius. Zo alledaags als zijn naam was, zo opvallend is de naam van het dorp waar hij in 1684 ter wereld kwam. Er zijn wel meer plaatsen in Nederland die Frans klinken – enfin, niet veel, een paar: Montfoort, Bourtange, Zonnemaire. Het lijkt maar zo, de oorsprong is of Germaans of Latijn. Puur Frans zijn alleen Bonrepas, bij Vlist, en Retranchement in Zeeuws-Vlaanderen. En Acquoy? In Noord-Frankrijk heb je het plaatsje Bucquoy. Men schijnt niet precies te weten wat de etymologie van die namen is. Hoe dan ook, het is een wonderlijke samenloop van omstandigheden: De Hollander Cornelius Jansen werd in een dorp geboren met een Frans klinkende naam, en het was in Frankrijk dat hij befaamdheid zou verwerven. Een stroming binnen de Rooms-Katholieke Kerk die in de zeventiende eeuw veel deining zou veroorzaken is naar hem genoemd: de jansenisten.