Schrijver in Frankrijk

Gevoelens als koekjes bij de thee van oude tantes 1

Benno Barnard woont weliswaar vlakbij de grens die de sprekers van ons Nederdiets van de Franstaligen scheidt, maar zijn grote liefde betreft Engeland. Dit bracht hij op amusante en tegelijk zeer schilderachtige wijze tot uitdrukking in Een vage buitenlander (Atlas-Contact 2009). In Dagboek van een landjonker, dat deze herfst bij Atlas-Contact verschijnt, komt hij er op terug. Zoals blijkt uit het fragment dat hij opstuurde. We hebben er een klein feuilleton, in drie afleveringen, van gemaakt. Vandaag de eerste aflevering. Schrijver in Frankrijk steekt met Benno Barnard het kanaal over, naar de witte kliffen van het oude Albion.

Zaterdag

Terwijl de ferry ons over een kalme zee naar Dover draagt, verander ik in wie ik altijd ben gebleven, een twaalfjarige, zo opgewonden als alleen een twaalfjarige kan zijn. Ik sta bij het panoramische boegvenster, naast een klein Engels jongetje, dat mijn hand grijpt omdat zijn moeder naar de plee is, even haar tatoeages retoucheren – het soort alleenstaande moeder dat zich beter niet had kunnen voortplanten, ware het niet dat ze dit aandoenlijke zoontje heeft gebaard.

Voor onze ogen groeit de Engelse kust. Ik zeg tegen het jongetje dat Engeland een grote boot is. Nu meren we als een reddingssloep tegen de hoge witte flank van de HMS Blighty aan. ‘Kijk,’ zeg ik tegen het kind, ‘Engeland is een hele grote boot die op het water drijft.’

Zijn korte broekspijpen verschieten naar bruin; nu draagt hij een mouwloze cardigan van breiwol en een schoolpet; hij heeft geassorteerde spillebeentjes gekregen. ‘But England will not sink, will it?’ zegt hij. Lees verder »

Extreem

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Extreem links, extreem rechts – ik moet bekennen dat ik me bij het lezen van deze term steeds vaker erger. Niet dat er geen extremen zouden bestaan, maar wanneer we het woord hanteren zoals we dat doen, op politiek vlak althans, worden grote misverstanden geschapen. Maar er zijn er natuurlijk die baat hebben bij deze misverstanden (en wie misverstanden uit eigenbelang koestert, behoort tot de categorie van leugenaars). Ik lees weer eens in een buitenlands tijdschrift een beschrijving van de huidige politieke situatie in Nederland. De journalist schets een juist beeld, met cijfers en tabellen, alles prima – totdat hij over de ‘extreme’ partijen begint, met extreem links de SP. Hiermee wordt gesuggereerd dat de partijen die op het moment regeren niet extreem zouden zijn. Ja, door de SP in de hoek van de extremen te duwen, wordt de facto aan de regeringspartijen het imago van degelijke middenvelders verleend. Extremen zijn eng, gemaakt voor en door drammerige dwepers, gewelddadige fanatici, of – laten we vriendelijk zijn – voor en door mensen die weliswaar gedreven zijn door mooie ideeën en vizioenen maar bij wie het aan zakelijkheid en duskundigheid ontbreekt. Kortom, een nuchtere, voorzichtige Nederlander (“doe gewoon dan ben je al gek genoeg”), stemt op iets wat in het midden ligt, en niet op wat algemeen voor extreem wordt aangezien. Lees verder »

Een verdienstelijke oplichter

Column door Caspar Visser ’t Hooft

In het paleis van de pausen (palais des papes) in Avignon is niets te zien. Misschien dat het daarom zo’n succes heeft en er zoveel horden toeristen elke dag naar toe stromen. Ze kunnen het na hun bezoek van hun lijstje van te-doene sites afstrepen en dat zonder dat ze hun ogen hebben hoeven vermoeien. Wie wél wat wil zien raad ik aan dat gigantische en lege bouwwerk links te laten liggen – of lieven gezegd rechts, wanneer je vanuit het centrum (de Place de l’Horloge) aan komt sjokken – en door te lopen naar het langwerpige gebouw met kantelen dat het einde van de Place du Palais bepaalt. Dat gebouw heet het kleine paleis (petit palais). In dat paleis is een van de mooiste kunstcollecties ter wereld ondergebracht. Een verzameling van meer van 300 Italiaanse primitieven, met ook werken van Carpaccio en Botticelli. Adembenemend. En of je dat kleine paleis nu in het zomerse hoogseizoen bezoekt of op een weliswaar zonnige maar koude en winderige weekdag in februari, je treft er nooit veel mensen aan. Omdat er zoveel te zien is? Die prachtige collectie heeft trouwens nog een merkwaardige geschiedenis. Het was een oplichter die er de basis van legde. Een Romeinse marchese, die in 1858 wegens zwendel tot twintig jaar galeistraf werd veroordeeld. Lees verder »

Mijn to-the-bestsellers

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Je hebt twee soorten mensen: mensen die vragen “waar gaat je boek over?” en mensen die vragen “hoeveel boeken heb je al verkocht?” Wat de eersten betreft, zou ik het liefst met het volgende antwoord volstaan: “Lees het boek, dan kom je erachter.” Aan de tweeden zeg ik: “Wat kan het je schelen?” Al vind ik het een beetje simpel te veronderstellen dat een schrijver in drie-vier zinnen de inhoud van zijn boek zou kunnen weergeven, toch heb ik de eerste groep mensen heel wat liever dan de tweede. Hoeveel boeken heb je al verkocht? – wat een rotvraag! Vraag van mensen die tot op het bot door de platte geest van het neoliberale bestel zijn aangetast, van mensen voor wie kwantiteit de kwaliteit bepaalt – als bij hen de kwaliteitsvraag überhaupt nog een rol speelt, en het niet enkel gaat om …. gèèèld. Laat ik het hierbij meteen maar zeggen, eens en voor altijd: Ik schrijf geen bestsellers, ik schrijf to-the-bestsellers (I sell them to the best). “Bestsellers” zijn boeken die door de massa worden gekocht. “To-the-beststellers” zijn boeken die door de besten worden gekocht. Beide tegelijk, dat bestaat niet. De mensheid bestaat uit massa’s “goeden” (ach ja, laten we eens mild en benevolent zijn), uit een kleiner maar nog steeds aanzienlijk aantal “beteren”, en uit een handjevol “besten”. Door hen worden mijn boeken gekocht: “to-the-bestsellers”. En voor hen is het dat ik schrijf. Zo, het hoge woord is eruit. Neem het met een korrel zout – of nee, niet helemaal… Lees verder »

Die Eu, de euro, dat gaat zomaar niet

Column door Peter Hagtingius

Ik zie mijn geleerde neef zo vaak niet. Hij is verknocht aan Alkmaar, dat exclusief in de beperkte kring van bejaarde VVV-adepten enige bekendheid geniet vanwege die stompzinnige ‘touristtrap’ van een imitatie-kaasmarkt. Deze geldt ter plaatse als een cultureel hoogtepunt, dus dan weet je genoeg. En dat tragische Alkmaar haalde voor zover ik weet in 1573 voor het laatst het wereldnieuws. Iets met een beleg door de Spanjolen. Hadden die maar gewonnen! Zaten ze in Alkmaar nu lekker aan de tapas en de paëlla en hadden ze hun neus opgetrokken voor zo´n (k)liederlijk patatje oorlog en de vrijwel dagelijkse portie andijviestamppot. Ze hadden van heftige Spaanse wijnen en wijven genoten en ze hadden opgewonden van furieus voetbal kunnen smullen. Ze waren er niet toe veroordeeld het altijd zieltogende AZ een beetje sloom aan te moedigen. Woedende demonstranten onder leiding van Marianne Thieme hadden dan waarschijnlijk geëist dat het stierenvechten ook in Alkmaar verboden zou worden. Daar zou ik het trouwens wel mee eens zijn geweest. Lees verder »