1

Grandioos cadaver

22 aug, 2015 Onderdeel van proses 

Column door Bart van Loo

Om de herinnering aan de Revolutie definitief uit te wissen wou Napoleon op de plek waar ooit de Bastille stond – en die in de zomer van 1789 met de grond gelijk werd gemaakt – een grootse triomfboog plaatsen. Het oostelijke deel van Parijs bleek niet chique genoeg zodat de Arc de Triomphe op de westelijk gelegen Champs-Elysées zou verrijzen.

Snuisterend in antieke geschriften – een hobby van Napoleon – stuitte de keizer op de olifant, het beest van Hannibal. Groots en klassiek, helemaal wat hij zocht. Hij droomde van een enorm standbeeld, gegoten in het brons van gesmolten Spaanse kanonnen. In zijn verbeelding zag hij al hoe bezoekers via een inwendige trap naar de toren op zijn rug konden klimmen en vandaar zouden zien hoe de slurf onophoudelijk water over het plein spoot. Die waterstraal zou de herinnering aan de Bastille definitief wegspoelen. Lees verder »

Maria met de appel

7 aug, 2015 Onderdeel van proses 

Column door Caspar Visser ’t Hooft

De Franse kerken zijn het doelwit geworden van vandalen en plunderaars. En Frankrijk zou Frankrijk niet zijn wanneer dit trieste gegeven niet aanleiding gaf tot politiek gebakkelei. Sommigen zeggen dat de regering deze praktijken bewust bagatelliseert. Een hakenkruis op de deur van een synagoge, een zwijnskop op die van een moskee, en heel Frankrijk staat op zijn kop. En de minister van binnenlandse zaken komt persoonlijk de locus delicti bezoeken. Een kerk wordt leeggeplunderd, het gebouw wordt volgeklad met obsceniteiten, en niemand geeft een kik. Ja, want de regering heeft er belang bij de kerk als overheersende conservatieve kracht voor te stellen (terwijl ze allang niet meer overheerst), want dan kan hij zich door zich op te winden over attaques tegen “minderheden” hoogst progressief tonen. Een regering die zich een beetje links noemt heeft zich af te zetten tegen een overheersende machtsgroep binnen de maatschappij, en dit zich afzetten bestaat onder andere daaruit dat je je niet bijzonder druk maakt wanneer deze machtsgroep hier en daar last ondervindt. Kortom, een typisch kenmerk van het gedegenereerde socialisme van onze tijd: je opwerpen tot grote beschermer van religieuze, culturele, raciale minderheden – iets waar op zichzelf natuurlijk niets mis mee is – en daarbij de invloed van meerderheden die allang geen meerderheden meer zijn bewust overschatten en ze reactionaire tendensen toeschrijven. En dat is wel mis. Zich links noemende regeringen denken zich daarmee schadeloos te kunnen stellen voor de weigering de werkelijk overheersende machtsgroep aan te pakken, namelijk het grote geld, de speculatie, en de extreem-liberale technocratie van Brussel. Er zit in dit verwijt een kern van waarheid – zo wil het me voorkomen. Maar aan mensen die op deze wijze de onverschilligheid van de Franse overheid ten aanzien van de Kerk proberen te verklaren, wil ik ook zeggen: Pas op, blijf redelijk, sla niet door. Want anders zit je voor je het weet in het kamp van de intolerante identiteitsrakkers met hun dromen van een onbesmet katholiek Frankrijk, oudste dochter van Rome, enzovoort. En die mensen zijn er ook (al is hun aantal relatief gezien gering) en ook zij zijn weinig frequentabel… Lees verder »

De nieuwe zoon van Zeus

18 jul, 2015 Onderdeel van proses 

Column door Bart van Loo

Corsica. De steegjes van Ajaccio. De baai, de zee, de zon. De geur van mirtestruiken, mastiekhars en aardbeibomen, maar ook die van wierook. Op 15 augustus 1769 krijgt een hoogzwangere dame weeën in de kathedraal tijdens de zondagsmis. Laetitia Ramolino maakt snel een kruisteken, strompelt naar buiten en geraakt nog net thuis. De slaapkamer haalt ze niet. In een aanpalend vertrek brengt ze een zoon ter wereld op een tapijt dat de helden van de Ilias verbeeldt. De schriele baby slaakt zijn eerste kreet naast Achilles, Agamemnon en Hector. Het is te mooi om waar te zijn. Napoleon Bonaparte die in een episch decor ter wereld komt. De nieuwe zoon van Zeus! De anekdote staat in talloze biografieën, maar het heldentapijt heeft hij er zelf bij verzonnen. Zijn moeder zal haar schouders ophalen en zeggen: “In Corsica hebben wij geen tapijten in onze huizen, in de volle zomer nog minder dan in de winter.” Lees verder »

Zwerfvuil – Johan Bordewijk

7 jul, 2015 Onderdeel van besprekingen 

Bespreking door Schrijver in Frankrijk

Johan Bordewijk schrijft mooie verhalen. De bundel Zwerfvuil bevat er achttien. Het fijne van korte verhalen – en die van Bordewijk zijn erg kort – is dat je ze even tussen de bedrijven door kunt lezen. Ik noem ze daarom “tussendoortjes”. Sommige mensen lopen graag even de tuin in, wanneer bijvoorbeeld een klant, of patiënt, net heeft gebeld: ik zit in de spits, heb daarom vertraging, ik schat tien minuten. Anderen gaan een kop koffie drinken: het zaakje was eerder afgehandeld dan verwacht, en de volgende afspraak is over een kwartier. Ik lees een verhaal uit Zwerfvuil en ik heb het idee dat ik dat dode moment tussen twee afspraken goed heb besteed. Lees verder »

Quatorze juillet – zwaarste dag van het jaar

27 jun, 2015 Onderdeel van paysages 

Column door Peter Hagtingius

Elk jaar zie ik er tegenop: quatorze juillet, de Franse nationale feestdag. Ik denk dan best heel even aan de bestorming van de Bastille in 1789, het zogenaamde begin van de Franse Revolutie die een jaar of tien zou duren. Tot Napoleon vond dat het mooi geweest was. Maar per saldo werden er destijds slechts 7 prisonniers uit die Bastille bevrijd, meer zaten er niet vast. Markies de Sade, de beroemdste gevangene, was 10 dagen eerder overgeplaatst. Die Bastille was een Anton Pieck-kasteel met acht torens, maar destijds de facto een armoedige bajes. Er worden door geleerden wel begeesterde verhalen rondgebazuind over die 14e juli als hét democratisch begin en zo, maar ’t was die dag eigenlijk gewoon een belastingoproer waarbij de monarchie en de adel het moesten ontgelden. Frankrijk was failliet, de ‘onderklasse’ leed honger en de broodprijs werd verhoogd, lekker handig van die toenmalige Quote-500 types. De clerus die er geen glas minder om dronk, kreeg er ook van langs. En terecht. Lees verder »