Schrijver in Frankrijk

De nieuwe zoon van Zeus

Column door Bart van Loo

Corsica. De steegjes van Ajaccio. De baai, de zee, de zon. De geur van mirtestruiken, mastiekhars en aardbeibomen, maar ook die van wierook. Op 15 augustus 1769 krijgt een hoogzwangere dame weeën in de kathedraal tijdens de zondagsmis. Laetitia Ramolino maakt snel een kruisteken, strompelt naar buiten en geraakt nog net thuis. De slaapkamer haalt ze niet. In een aanpalend vertrek brengt ze een zoon ter wereld op een tapijt dat de helden van de Ilias verbeeldt. De schriele baby slaakt zijn eerste kreet naast Achilles, Agamemnon en Hector. Het is te mooi om waar te zijn. Napoleon Bonaparte die in een episch decor ter wereld komt. De nieuwe zoon van Zeus! De anekdote staat in talloze biografieën, maar het heldentapijt heeft hij er zelf bij verzonnen. Zijn moeder zal haar schouders ophalen en zeggen: “In Corsica hebben wij geen tapijten in onze huizen, in de volle zomer nog minder dan in de winter.” Lees verder »

Zwerfvuil – Johan Bordewijk

Bespreking door Schrijver in Frankrijk

Johan Bordewijk schrijft mooie verhalen. De bundel Zwerfvuil bevat er achttien. Het fijne van korte verhalen – en die van Bordewijk zijn erg kort – is dat je ze even tussen de bedrijven door kunt lezen. Ik noem ze daarom “tussendoortjes”. Sommige mensen lopen graag even de tuin in, wanneer bijvoorbeeld een klant, of patiënt, net heeft gebeld: ik zit in de spits, heb daarom vertraging, ik schat tien minuten. Anderen gaan een kop koffie drinken: het zaakje was eerder afgehandeld dan verwacht, en de volgende afspraak is over een kwartier. Ik lees een verhaal uit Zwerfvuil en ik heb het idee dat ik dat dode moment tussen twee afspraken goed heb besteed. Lees verder »

Quatorze juillet – zwaarste dag van het jaar

Column door Peter Hagtingius

Elk jaar zie ik er tegenop: quatorze juillet, de Franse nationale feestdag. Ik denk dan best heel even aan de bestorming van de Bastille in 1789, het zogenaamde begin van de Franse Revolutie die een jaar of tien zou duren. Tot Napoleon vond dat het mooi geweest was. Maar per saldo werden er destijds slechts 7 prisonniers uit die Bastille bevrijd, meer zaten er niet vast. Markies de Sade, de beroemdste gevangene, was 10 dagen eerder overgeplaatst. Die Bastille was een Anton Pieck-kasteel met acht torens, maar destijds de facto een armoedige bajes. Er worden door geleerden wel begeesterde verhalen rondgebazuind over die 14e juli als hét democratisch begin en zo, maar ’t was die dag eigenlijk gewoon een belastingoproer waarbij de monarchie en de adel het moesten ontgelden. Frankrijk was failliet, de ‘onderklasse’ leed honger en de broodprijs werd verhoogd, lekker handig van die toenmalige Quote-500 types. De clerus die er geen glas minder om dronk, kreeg er ook van langs. En terecht. Lees verder »

Le Manège

Ineke Holzhaus brengt een groot deel van het jaar door in de Berry. Ze is schrijver en theatermaker; acteerde, schreef en regisseerde bij diverse theatergezelschappen, maakte hoorspel voor radio en de HoorSpelFabriek en publiceert gedichten. Sinds jaren presenteert ze The Maastricht International Poetry Nights. In de OBA in Amsterdam leidt ze het poëzieprogramma Poëzie op zondag. In 2008 debuteerde ze met de dichtbundel Hond in Pompeï. In 2011 verscheen de bundel Waar je was. Onlangs publiceerde uitgeverij Azul Press haar nieuwste bundel, Bovengronds. Dit gedicht schreef ze naar aanleiding van een bezoek aan Toulouse. Ze bracht er vorig najaar een paar mooie dagen door, en op weg naar Les Abattoirs, het museum voor moderne kunst, stuitte ze op een bijzondere draaimolen, Le Manège. De draaimolen werd opnieuw opgetuigd in hout, leer en metaal. Lees verder »

Schilders dwalen nooit te ver van hun atelier

Column door Martijn Couwenhoven

Aan het eind van de middag kom ik aan in Giverny. Tegen de gevels van de huizen klimmen blauwe regens omhoog, langs houten vensters en luiken en zinken dakgoten. Bij de kerk stap ik van mijn fiets, neem mijn helm af en giet water uit de bidon over mijn hoofd.

Een dag eerder, op zaterdag, vertrok ik uit Rouen om de Seine naar Parijs te volgen. Iedere dag zo’n vijftig kilometer fietsen, had ik berekend, dan stond ik woensdag onder de Eiffeltoren. Op de fiets wilde ik mijn hoofd op orde brengen. Langs een traject waar de vrijgevochten Impressionisten eind negentiende, begin twintigste eeuw hun sporen hebben achtergelaten, hoopte ik inspiratie terug te vinden. Ik twijfelde aan mijn werk, aan mijn schilderijen en mijn schrijven, en ik stelde mezelf de vraag of ik tussen een van beide moest kiezen. Er ligt een manuscript bij een uitgever, mijn nieuwe schilderijen hangen aan de muren van een galerie in Amsterdam, en dat is mooi, maar ik heb het gevoel te vliegen zonder ergens te landen. Het landschap beneden mij is prachtig, alleen maak ik er geen deel van uit. Dat is gevaarlijk, de brandstof zal op een gegeven moment toch opraken. Wanneer kan ik de landing inzetten? Wanneer sta ik weer op de grond? En wat als dat met lege handen is? Lees verder »