Schrijver in Frankrijk

Niet gedaan met de Morvan

Column door Eva Posthuma de Boer

Op mijn zevende kochten mijn ouders een huis in de Morvan. Vanaf toen brachten we er elke zomer door, zes lange weken, en ook met Pasen waren we daar, wanneer het voornamelijk regende, de tuin een meertje werd en we matzes op de houtkachel knapperig bakten. De stilte, de schone lucht, het weidse uitzicht, de onveranderlijkheid van het landschap, van de stugge mensen, van mezelf, op die plek. Als ik geluk zoek, kan ik het daar vinden. Soms ga ik erheen om te schrijven, alleen, soms neem ik mijn kinderen mee – wat elke keer weer voelt alsof ik mijn ouders na doe omdat ik daar zo ontzettend kind ben geweest. Lees verder »

L’amour est un oiseau rebelle

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Dit is het verhaal van liefdes die uitersten verbinden, van liefdes die obstakels trotseren, van liefdes die over de schreef gaan. Nee, dit wordt geen smartlap in de trant van de zangeres-zonder-naam, wel heb ik als titel voor dit verhaal het begin van een aria uit een populaire opera gekozen: de liefde is een opstandige vogel. Een opstandige vogel die breed zijn vleugels uitslaat in opstandige tijden. Zoals die roofvogel daar (een buizerd? een adelaar?) die rondcirkelt in de lege blauwe lucht van een doordeweekse werkdag – rondcirkelt boven het kasteel van Mirabeau. Een kasteel dat op zijn beurt hoog boven het gelijknamige Provençaalse dorp uitsteekt: een geelgrijze muur met aan de uiteinden ronde vensterloze torens met kantelen. Een grimmig middeleeuws fort. Een paar scheef gegroeide parasoldennen die om de hoek piepen doen achter de stenen façade een park vermoeden. Jullie hebben natuurlijk wel eens gehoord van de graaf van Mirabeau – Honoré-Gabriel van zijn voornaam – die een van de grote voormannen was van de Franse revolutie. Dat was wat je noemt een opstandeling! – niet alleen in de politiek, ook in de liefde. Om het geld was hij met een rijke erfdochter getrouwd, maar de huwelijkszegening was nog niet achter de rug of hij ging er alweer met een ander vandoor. Een libertijn, een rokkenjager – een paar jaar later haalde hij zich als gevolg van een stormachtige liaison de woede van een machtige familie op de hals die alles in het werk stelde om hem in de Bastille te doen opsluiten. Mirabeau nam de wijk naar Nederland – de Verenigde Provincieën – waar hij kennis maakte met een bloedmooie Nederlandse, een Friezin om precies te zijn. Zij werd zijn tweede ‘officiële’ minnares. Ja, liefde verbindt uitersten: de droge, stenige Provence met zijn bikkelharde zon en zijn krekels, het noordelijke Friesland met zijn lage, waterige luchten… Lees verder »

Paris-Provence

Column (in briefvorm) door Peter Hagtingius en Julia Fortuin

Dag Julia,

Om bij de finale van je vorige brief te beginnen: dus jij denkt dat ik denk dat de wereld niet bestaat omdat ik vind dat Frankrijk niet bestaat. Ik heb nog een Bos-atlas, ik ontken niet dat er een globe is. Maar van enige samenhang binnen Frankrijk, voor zover dit land zich als natie presenteert, is natuurlijk geen sprake. Een Provençaal verdwaald in Normandië of daaromtrent spreekt de taal niet en raakt er de weg kwijt, eerder nog dan Monus, het mannetje van de maan. Een Provençaal in jouw hoofdstad (die van mij is Aix-en-Provence) wordt als querulant bejegend, ik spreek uit ervaring. En jullie in Parijs maar menen dat jullie de dienst uitmaken? Lange neus, mevrouw! Corsica, Bretagne, Baskenland en ook wij in de Provence, we regelen onze zaakjes zelf wel op onze manier en dus per definitie beter dan de treurwilgen in regenachtige ministeries in jouw Parijs. ’t Heeft nog niet veel aandacht getrokken, maar ook bij ons in de Provence is er nu een onafhankelijkheidsbeweging en reken maar, dat wordt wat. Frankrijk, met nog steeds koloniale ‘departementen’ in rare zeeën, is aan zijn laatste hoofdstuk begonnen en ik vind het niet erg. Als je vindt dat Frankrijk nog bestaat, dan toch niet lang meer. Lees verder »

Uit de Berry

Willem van Toorn is dichter, romancier en vertaler. Hij heeft vele werken op zijn naam staan. Voor de dichtbundels Het landleven (1981) en Eiland (1991) ontving hij respectievelijk de Jan Campertprijs en de Herman Gorterprijs. Zijn meest recente werk is de essay-bundel Het grote landschapsboek (Querido, 2011). In 2010 ontving Van Toorn de Groenveldprijs van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit voor zijn bijdrage aan het debat over groene ruimte. Dit najaar verschijnen twee boeken van hem, een biografie van de uitgever Querido en een essaybundel over Europese landschappen en de vrije markt, Zolang deze heuvels van aarde zijn. Willem van Toorn woont in Frankrijk (de Berry). Het gedicht dat volgt schreef hij voor een speciaal nummer van het magazine Tirade dat gewijd was aan de onlangs overleden auteur Erik Menkveld. Lees verder »

De legendarische Moustache

Column door Bart van Loo

Fortuné, Fritzkin, Sambo, Tom Pipes… De blaffende viervoeters die Napoleons pad hebben gekruist zijn talrijk, maar de merkwaardigste rol is zonder twijfel weggelegd voor Moustache, un barbet, een Franse spaniël. Om een idee te krijgen wat voor hond dat is, volstaat het de Franse uitdrukking “crotté comme un barbet” te vertalen: “tot over de oren onder de modder zitten” – zo’n beest dus.

Tijdens de slag van Austerlitz tekende Moustache voor een stukje bravoure dat aan de vergetelheid ontrukt moet worden. Een van de vaandeldragers van de Suchet-divisie had het hard te verduren. Zijn regiment werd op 2 december 1805 krachtig onder vuur genomen door de troepen van de Russische generaal Bagration. Zoals het betaamde, was de vaandeldrager minstens evenveel om de adelaar (zoals de vlag in Napoleons Grande Armée werd genoemd) dan om zijn leven bekommerd. Lees verder »