Schrijver in Frankrijk

Salon de thé

Column door Peter Hagtingius

In het café werd het gerucht in de categorie ‘verontrustend’ weggezet. Er zouden een paar Britten rondlopen met het dwaze voornemen onze geringe horeca te verrijken met een salon de thé. “Een salon de wàt”? klonk het uit vele kelen toen Francis de aannemer doorbriefde wat hij van de burgemeester had gehoord, uiteraard in vertrouwen. Geheimhouding geldt in onze kringen echter als een vorm van afwijkend gedrag. We schoven dus aan bij het tafeltje van de bouwmagnaat met zijn onafscheidelijke wielerpetje op zijn méditerrane kop. Toen alle glazen gevuld waren, zeiden we: “Vertel op!”. Zijn onthulling impliceerde de nieuwbouw aan het eind van de Sous-Chemin. Daar is vanwege de sociale woningbouw een appartementencomplex verrezen. In de praktijk twee HLM (Habitation à Loyer Modéré)-flatjes boven elkaar met daaronder een ruimte die als ‘bureau’ verhuurd zou worden. Dat laatste leek ons bij voorbaat minder doordacht. Niemand in het dorp heeft ooit enige prikkeling ervaren bij de gedachte aan een eigen kantoor en de kans dat een ondernemer van buiten zijn hoofdvestiging bij ons positioneerde, schatten we op min 100. Francis wees er nog op dat zijn offerte voor de bouw van de woontoren het niet gehaald had. De order was toegevallen aan een firma uit de grote stad. Lees verder »

Capitole

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Zelfs mensen die alles wat modern is beaat de hemel in prijzen – want het is…. ja, modern – beseffen dat moderne dingen niet altijd bij elkaar passen. Opmerkelijk bijvoorbeeld, en tegelijk veelzeggend, hoe in de Franse TGV-treinen aan het gebruik van mobiele telefoons paal en perk wordt gesteld. Op de schuifdeuren van de wagons zijn stickers geplakt met daarop het plaatje van een slapende mobiel (“zzzzzzz”): de beltoon moet worden uitgeschakeld. Ook kom je bordjes tegen die zeggen dat voor geklets in de mobiel alleen de restauratiewagen mag worden gebruikt. Niemand die zich eraan stoort, maar toch – ergens zijn de reizigers er zich van bewust dat het niet past in gezelschap van lijfelijk aanwezige anderen een gesprek te voeren waar deze anderen niet aan mee kunnen doen maar dat ze wel aan moeten horen. Je sluit je van hen af, je geeft hen de facto te kennen dat je lak aan hen hebt, en bovendien verstoor je hun rust – het enige wat overblijft wanneer je door mensen nadrukkelijk wordt genegeerd. Ja, toppunt van onwellevendheid, of gewoon van onbeschoftheid. Nu is het natuurlijk zo dat je in de TGV’s niet meer gezellig met elkaar kunt converseren zoals dat nog kon in de oude TEE-treinen met hun ruime coupés voor acht personen, vier op de ene bank, vier op de bank er tegenover. In de TGV zit je weliswaar als sardienen in een blik op elkaar, maar dan met de ruggen naar elkaar toe. Dan wordt gekakel in mobiels natuurlijk des te irritanter, je kunt het niet door directe gesprekken overstemmen. Om maar te zeggen, ik mis die oude treinen. Ik mis de gezelligheid die tot zo’n kwart eeuw geleden het reizen met de trein kenmerkte. Ik weet het, wanneer ik dit zeg – durf te zeggen! – worden sommige mensen wit, of groen, of wat dan ook, van woede. Jij, die je vastklampt aan het verleden! Ik zeg: jullie overschreeuwen jezelf, jullie weten zelf ook heel goed dat veel dingen vroeger beter waren dan nu, maar jullie willen het niet waar hebben. Nostalgie is een gezonde tegenhanger van kunstmatig opgeschroefde liefde voor wat modèèèrn is, alleen maar omdat het modèèèrn is. Lees verder »

Siberië

Column door Anneloes Timmerije

De Berry is een onbekende streek. Zelfs hardcore francofielen komen soms niet verder dan ‘eh…’. Tot de Franse revolutie was de Berry een provincie, daarna golden er andere wetten en andere verdelingen. De naam is blijven bestaan en geeft de grenzen aan van het Ancien Régime. In het noordelijke deel ligt het departement Cher – ruwweg tussen Bourges en Nevers, in de regio Centre. De naam is treffend gekozen: centraler kun je bijna niet zitten in Frankrijk. Zou je het land tekenen als een vierkant, dan kun je precies middenin de plek prikken waar wij ons huis kochten, nou ja, bijna precies in het midden. Want het midden is niet alleen in politieke zin een rekbaar begrip. Hier in de buurt zijn er minstens twee dorpen die zich tooien met het predicaat ‘Le point central de la France’: Saint-Amand-Montrond en, zeven kilometer noordelijker, Bruère-Allichamps. Kwestie van meten. Lees verder »

Gezicht op Châtel-Censoir

Paul Gellings is dichter, schrijver en vertaler. Bij Arbeiderspers kwamen enkele van zijn gedichtenbundels uit. Zijn romans zijn onder andere Witte paarden (De Geus, 2001), De zomer van Icarus (Passage, 2010), Verbrande schepen (Passage, 2011) en Augustusland (Passage, 2013). In 2014 is van hem een roman in het Frans in het licht gebracht: Amsterdam Quartier Sud (Ed. Pierre Guillaume de Roux), en twee jaar geleden verscheen de roman De jacht op de klaproos. Dit jaar kwam een bundel korte verhalen uit: Zondagavondbuurt. Paul Gellings is door het Franse ministerie van Cultuur onderscheiden voor de manier waarop hij al sinds bijna veertig jaar de Franse taal en cultuur onder de aandacht brengt. Het gedicht dat volgt is nieuw. Lees verder »

Chapelle St Michel

Column door Caspar Visser ’t Hooft

In het zuidelijke deel van de Franse Alpen stort onstuimig water vanaf 2400 meter hoogte neerwaarts, om pas tot rust te komen, breed zich uitspreidend, te midden van de lavendelvelden en de olijfgaarden van de Provence. Maar – ja, tot dan gedraagt hij zich als een grillige, verwoestende draak. Ik heb het over de Durance. Hoe vaak is het niet voorgekomen dat deze rivier, plotseling aanzwellend na stortbuien, of door het smelten van sneeuw, buiten zijn oevers spoelde om dan telkens weer de bevolking van het dal de stuipen op het lijf te jagen? Akkers kwamen onder water te staan, dieren verdronken, ook mensen, de draak likte soms met zijn vochtige tong over de staten en steegjes van de hogerop gelegen dorpen, waardoor kelders volliepen, en soms zelfs gebouwen instortten. Om aan deze dreiging paal en perk te stellen werd in het jaar 1955 voorbij het stadje Embrun, richting Gap, een dam gebouwd. Zo ontstond wat thans het grootste stuwmeer van Europa is, het meer van Serre-Ponçon. Wel moesten drie laaggelegen dorpen eraan geloven, de resten bevinden zich nu op de bodem van het meer. Een enkel bouwwerk werd gespaard, het stond op een rots-bult, en het topje van deze bult bleek net iets hoger dan het watervlak van het nieuwbakken meer, zelfs wanneer hij zijn hoogste stand bereikt. Het ligt nu op een eilandje, enkele tientallen meters van de oever vandaan. Ik heb het over een oude kapel – een kapel gewijd aan de aartsengel Michael. Grappig wanneer je bedenkt dat de heilige Michael vanouds werd beschouwd als de bestrijder van de duivelse Draak. Nee, het water van de woeste Durance heeft hem niet geschaad. Lees verder »