1

Noblesse oblige

16 okt, 2008 Onderdeel van proses 

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Combourg op een regenachtige morgen in juli. Het donkere slot spiegelt zijn vier plompe torens in een donkere vijver. Wat kwaakt daar? Een kikker, een eend? Ik moet denken aan het grimmige heerschap dat van zijn knechten verlangde dat ze de kikkers in de gracht de bek snoerden. Er hoefde er maar één te kwaken, of de knechten kregen er met de zweep van langs. Ik moet ook denken aan de vader van Chateaubriand, de seigneur van Combourg. Ook hij was een nors en somber persoon, die zich liet voorstaan op zijn feodale status. Hij werd verteerd door twee hartstochten. Hij wilde bewijzen dat de graven van Chateaubriand in rechte lijn afstamden van de hertogen van Bretagne. En hij wilde de heerlijke rechten nieuw leven inblazen waar hij als hoge heer van Combourg aanspraak op maakte: jachtrecht, visrecht, collatierecht, recht van hand en spandiensten… We bevinden ons in de jaren van vlak voor de Franse revolutie! Of ook hij zijn knechten op kikkers liet jagen? Dat staat niet in de Mémoires d’outre tombeLees verder »

Versailles-Clochemerle

14 sep, 2008 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Wie Clochemerle niet kent, die zal nooit iets van Frankrijk begrijpen. De Franse mentaliteit zal hem altijd een raadsel blijven, omdat hij niet door heeft dat er eigenlijk twee Frankrijken bestaan (les deux Frances): het Frankrijk van de radicale republikeinen en het “oude Frankrijk” van de rechtse katholieken. En nergens wordt dit zo scherp getekend als in de komische roman van Gabriel Chevallier “Clochemerle”. Toen het boek het licht zag, in 1934, lag heel Frankrijk dubbel van het lachen. Een overweldigend succes. Met als gevolg dat de naam Clochemerle (naam van een fictief dorp in de Beaujolais) tot een begrip werd. “C’est Clochemerle” – wanneer een Fransman dat zegt, dan doelt hij op een situatie van plaatselijk geruzie waarin de vertegenwoordigers van het ene Frankrijk en de karakteristieke personages van het andere Frankrijk elkaar in de haren vliegen. Lees verder »

Glijbaantje spelen in de spiegelzaal

1 sep, 2008 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Ze overleed vorige herfst. Ze was net over de honderd. Tijdens het laatste gesprek dat ik met haar had vertelde ze me iets grappigs. Het moet nog voor de Eerste Wereldoorlog zijn geweest: hoe zij en haar broertje op zondag tijdens de wekelijkse wandeling met de familie glijbaantje speelden in de spiegelzaal van het kasteel van Versailles. « O, je kon toen gewoon vanuit het park het kasteel inlopen, alles stond open. En wat kon je daar heerlijk over die vloer glijden, met grote schaatsbewegingen!» Onvoorstelbaar. Lees verder »

Op vakantie naar de kerk

8 aug, 2008 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Liesbeth verheugt zich elk jaar weer op die leuke dienst in het protestantse kerkje van La Luze[1]. Een tweetalige dienst, Frans-Nederlands, waarvoor de plaatselijke protestanse kerk (enige protestantse kerk!) al sinds een paar jaar elke zomer de dominee van een buurgemeente uitnodigt, die toevallig een Nederlander is. Een Nederlandse predikant die binnen de “Eglise Réformée de France” zijn ambt uitoefent. En als hij daar dan staat, voorin in het kerkje, dan zie je aan hem dat hij er schik in heeft om weer eens in het Nederlands te bidden en te verkondigen – eerst alle teksten in het Frans, dan alles nog eens over in het Nederlands. Waar de dienst natuurlijk niet korter op wordt – en dat voor vakantiegangers ! Goed, er is geen avondmaal bij, dat is altijd weer zo’n twintig minuten uitgespaard. Maar hij heeft gelijk, die dominee : al zit er maar een handjevol Fransen in de kerk (waar zijn de anderen ? Op vakantie elders ? Of zijn ze hoe dan ook maar met weinig ?) en vallen ze in het niet naast de massale aanwezigheid van Nederlandse families, toch houden we vast aan het Frans. We zitten per slot van rekening in Frankrijk… Lees verder »

Frans sprekend Hollywood

12 jun, 2008 Onderdeel van pensées 

Column door Jan Albert Roetman

Moet je je erover verbazen dat zo weinig Fransen buitenlandse talen spreken ? En als ze het al doen, dan is het je geraden om je oren goed op scherp houden, wil je begijpen wat ze zeggen. Heeft dit soms te maken met het feit dat iedere buitenlandse film, of het nu op de televisie of in de bioscoop is, systematisch wordt gedoubleerd door andere stemmen? Grote acteurs als Robert de Niro en Brat Pitt spreken dan opeens vloeiend Frans. En dan maar hopen dat je diezelfde stemmen niet weer te horen krijgt in een of andere Walt Disney animatiefilm. Er wordt hier gemanipuleerd met de menselijke stem als of het om een puur fonetisch gebeuren gaat. Wat is de stem eigenlijk? Lees verder »