1

De beiaardier van Bommel en Manet

3 jun, 2009 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Ach hemel! Iedereen die me aankijkt. Ik moet nu wel – opstaan en een speech afsteken. Ik heb daar altijd een hekel aan gehad, omdat ik weet dat ik dan meestal een raar figuur sla. Je hebt van die helden in het houden van tafelredes, het is alsof hun denken volkomen gelijke pas houdt met hun praten. Terwijl ik altijd het gevoel heb dat ik of sneller denk dan ik praat – zodat er hele files gedachten voor de poort van de spraak staan te drommen, en je je al stamel-pratende het hoofd breekt over de vraag wie je er het eerste door moet laten – of veel langzamer (al pratende denk je: komt de rest van de gedachte nog?…) Toch, dit keer voel ik me wat zelfbewuster dan anders. Ik voorzie net zoveel stamelen en stotteren als gebruikelijk, maar het onderwerp van mijn betoog is goed gevonden, in de gegeven omstandigheden zowel origineel als toepasselijk. En dat moet het doen. Een diner ter gelegenheid van het zoveel jarige huwelijk van een bevriend Nederlands echtpaar in de Maison fournaise in Chatou. Ik heb het over de oude guingette waar in de jaren zestig-zeventig van de negentiende eeuw de impressionistische schilders elkaar ’s zomers troffen en waar het déjeuner des canotiers dat Renoir vereeuwigde plaatsvond. Nu is het een mooi restaurant aan de Seine waar je goed kunt eten. Ik denk: Nederlanders – Franse impressionisten… En ik denk aan het verhaal van de beiaardier van Zaltbommel en aan zijn dochter die de vrouw werd van de schilder Manet. Lees verder »

Porno-opa’s

19 mei, 2009 Onderdeel van plaisanteries 

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Zondagmorgen. Ik ben op weg naar de kerk. Ik rij mijn parking uit. Ik rem – hemel, net op tijd! Een peloton oude opa’s op racefietsen trapt de helling op. Ik had het kunnen weten, op zondag wordt gefietst. ’t Is dat ik op de dag des Heren, ’s ochtends, met mijn hoofd elders ben. Ik zeg “fietsen”, maar laat daarbij dan wel vermeld zijn dat fietsen in Frankrijk niets te maken heeft met fietsen in Nederland. In Nederland fietst iedereen – zoals het hoort – op gezellige opafietsen, jong en oud. In Frankrijk fietst men op flitsende vélos de sport, zowel de opa’s als hun achterkleinzoons. En die fietsende Franse opa’s zien er ook héél anders uit dan Nederlandse oude meneren op de fiets. Ze zullen er langzamerhand ook wel zijn, in het brave vaderland – je hebt nu overal alles – maar ik kan me niet herinneren ze daar tot dusver te zijn tegengekomen: mannen van rond de tachtig in strakke roze pakjes – net bloot – met alleen ter hoogte van het zitvlak rimpels, omdat op een bepaalde leeftijd alle vlees zich van achter naar voren verplaatst. Roze pornopakjes waarop zich van alles laat lezen: namen van merken, codes voor kenners – op het zitvlak van één van de opa’s, die ik bijna overreed, lees ik het woord “cool”. Een woord dat dan weer links, dan weer rechts languit naar boven wordt uitgerekt, met de stand van de trappende benen en dus de vorm van het zitvlak mee: co()|  (()ol  co()|  (()ol  co()|  (()ol… Lees verder »

Een denkbeeldig Noorden

6 mei, 2009 Onderdeel van proses 

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Dit keer ga ik het eens hebben over een schrijver van wie ik nog nooit iets heb gelezen. Misschien komt dat nog. Al moet ik zeggen dat de eerste zin van het enige boek van hem dat ik in mijn boekenkast heb staan mij weinig bevalt. Je buvais souvent alors de ces petits vins Blanc du Rhin, sans nom, en pensant fort au cul de Paule (vert. “In die tijd dronk ik vaak witte wijntjes uit de Rijnstreek, terwijl ik dan hard zat te denken aan de reet van Paule”). Sommige mensen (onder wie ook – helaas! – kritieken) vinden een dergelijk begin leuk en gewaagd. Ik vind dat niet. Schrijvers zijn over het algemeen nogal schuchtere, gevoelige mensen. Het heeft daarom iets wrangs wanneer ze met dat soort zinnen het stoere mannetjesdier zitten uit te hangen. Nee, ik heb dit boek niet gelezen; wel heb ik de schrijver erover horen vertellen. En gek, dat was een ander verhaal. Sommige dingen die hij toen zei zijn me bijgebleven. Ik heb het over Philippe Claudel, en over zijn eerste boek, een korte roman getiteld Meuse l’oubli (vert. “Rivier van vergetelheid”). Lees verder »

Helpende hand van een Nobelprijs-winnaar

1 mrt, 2009 Onderdeel van proses 

Column door Bart van Loo

Amsterdam, maart 2004. Vanavond wordt het boek Nice. Muze van azuur voorgesteld, een bundeling van teksten over de innige band die ontelbare schrijvers hadden met deze Zuid-Franse stad. Samensteller Dirk Leymanhad me gevraagd of ik mee het woord wilde voeren op de presentatie. In afwachting versterken we de inwendige mens in een eetcafé. Er zijn een tiental disgenoten. Het toeval wil dat ik recht tegenover J.M.G. Le Clézio zit, de eregast van wie een tekst in het boek is opgenomen… Lees verder »

Hollanders in Versailles…

29 jan, 2009 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Voor wie in Versailles woont zijn de Mémoires van de hertog van St Simon verplichte lectuur. Niemand beschrijft beter het dagelijks leven aan het hof van Lodewijk XIV: de lotgevallen van de prinsen en prinssessen van den bloede, van de horden hofmensen, hertogen, markiezen, omhoog gevallen burgers, die pas kort door de koning in de adelstand zijn verheven (iets waarover St Simon’s gal niet uitgespuwd raakt), de roddels die omgaan – en af en toe, hà! een sappig schandaal. St Simon’s stijl is uniek: puntig, spring-in-het-velderig, nu eens hoogst cru, vers uit de stal, dan weer zwierig en hoofs. Dat is de reden waarom zijn vier à vijfduizend bladzijden tot de hoogtepunten van de Franse literatuur worden gerekend. St Simon’s grote hartstocht betreft de etiquette. Wie heeft voorrang boven wie? Elke inbreuk op de eeuwenoude orde aan het hof is hem een gruwel. Met argusogen spiedt hij om zich heen wanneer hij door de gangen, de antichambres, de spiegelzalen van het kasteel sluipwandelt. Overal legt hij zijn oor te luister, in deze intieme salon, in die alcove. En zo beschrijft hij op bladzijde duizend-zoveel een officieel bezoek van de Hollandse ambassadeur, waarbij zich iets voordoet dat algehele consternatie wekt. Natuurlijk, wat wil je: Hollanders aan het hof – als ze ergens niet voor gemaakt zijn… Lees verder »