Schrijver in Frankrijk

Het standpunt van Mandelstam

Column door Rokus Hofstede

Vrije beroepen kennen geen vrije tijd. Die stelling gaat misschien niet voor alle kleine zelfstandigen in gelijke mate op, maar voor vertalers zeker wel. Ik ken er voor wie zestien uur werken per dag geen uitzondering is, en zelf heb ik, toen ik nog vrijgezel was, ook monachale periodes gekend waarin het leven zich weken, maanden achtereen volledig verengde tot het smalle pad van de volgende zin. Vertalers zijn thuiswerkers die voorbeeldig tegemoetkomen aan de belangrijkste voorwaarde die in het huidige economische bestel aan de factor arbeid wordt gesteld: flexibiliteit. De vertaler, die zijn eigen productienormen en werkrooster vaststelt, delft in het onderhandelen met zichzelf steevast het onderspit. Tenzij hij op eigen initiatief buitengewone maatregelen treft, werkt hij zonder voorzieningen voor arbeidsongeschiktheid, werkloosheid of pensionering. En een van de grootste sociale verworvenheden van onze tijd gaat geheel aan hem voorbij: de doorbetaalde vakantie. Aangezien niemand zijn verlof betaalt, wordt het doorgaans tot nader order uitgesteld. Een vertaler op vakantie is zoiets als een contradictio in terminis. Lees verder »

De berg van Louise

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Vanuit mijn raam kijk ik uit op de heuvel boven Orange. Deze heuvel heet de Colline St Eutrope. Orange is er als het ware tegenaan gebouwd, leunt ertegen, het Romeinse theater is eruit gehakt. Op het hoogste punt van de heuvel verrijst, op een sokkel, een lange witte pierlala in de vorm van een Maria-beeld. De burgemeester van Orange, die een katholieke integrist is, laat vanaf die plek elk jaar de stad zegenen. Dit is natuurlijk volkomen in strijd met het grondbeginsel van de laïcité dat de Franse autoriteiten hebben te respecteren: staat en godsdienst zijn gescheiden. Hij lapt het aan zijn laars. Wat mij betreft, ik lig er niet wakker om. Wel denk ik: jammer dat er geen hogere plek is op de heuvel, want dan hadden ze ongetwijfeld die Maria dààr neergezet, dan spraken ze vandaar de zegen uit, want op de plek waar de witte maagd nu staat, en vanwaar nu wordt gezegend, stond vroeger het kasteel van prins Maurits. In dat kasteel woonden de gouverneurs van Orange die uit naam van onze Oranje-stadhouders (soevereine prinsen van Orange) de stad bestuurden. En dat waren geen katholieken, maar overtuigde protestanten. Ze tolereerden het katholicisme, in hun tijd heerste in Orange godsdienstvrede. Toch, als hen toen was gezegd dat op dezelfde plek waar ze, voor de haard, elkaar uittreksels uit Luther voorlazen eens een Maria zou komen te staan, ze zouden van louter afgrijzen zo van hun stoel zijn getuimeld. Tja… Dat witte beeld van Maria – nee, ten diepste vind ik dat het daar niet hoort. Niet daar. Niet waar mijn voormoeder Louise werd geboren, de dochter van Christoph van Dohna, die gouverneur was van Orange van 1630 tot zijn dood in 1637. Lees verder »

De grote Joseph – Anneloes Timmerije

Bespreking door Schrijver in Frankrijk

Soms is het goed om een boek na lezing even te laten liggen, je er niet meteen over uit te laten. Het was een paar weken geleden dat ik De grote Joseph las. Ik moet bekennen dat ik nogal aangegrepen werd, geschokt zelfs door het einde. Dusdanig dat dat voor mij, met terugwerkende kracht, de herinnering aan het  beleven van het hele verhaal beïnvloedde. Zoals meestal in zulke gevallen moest er enige tijd overheen gaan voordat ik me weer in kon leven in wie ik was, en wat ik zoal ondervond, toen ik nog midden in het verhaal zat. Om kort te zijn, ik was geboeid. Anneloes Timmerije doet vanaf het begin op subtiele wijze beroep op je nieuwsgierigheid, zo dat je bij elke bladzijde die je omslaat ongeduldiger wordt : maar wie was ze toch eigenlijk, de Franse moeder van Lila? Wat was haar geheim? Wat is er destijds in dat dorp middenin Frankrijk gebeurd? De grote Josep leest als een literaire thriller – ik zeg literair vanwege de stijl en het taalgebruik. Lees verder »

De wraak van de segrijnslak

Column door Jan De Meyer

Alles is zorgvuldig voorbereid. Het moet een middag met licht oulipiaanse trekjes worden, een wandeling van een paar uren, gecombineerd met een paar zelfopgelegde contraintes, een oefening die misschien iets literair waardevols zal opleveren.

In Frankrijk het beroep van literair vertaler uitoefenen heeft bepaalde voordelen. Je hebt een eigen pensioenfonds (toegegeven, alleen doorgewinterde optimisten, die ervan uitgaan dat ze ooit de pensioengerechtigde leeftijd zullen bereiken, worden hier blij van) en door de overheid word je erkend als kunstenaar (van de niet-plastische variant). Het beroep van literair vertaler uitoefenen heeft echter ook z’n nadelen, waar je ook woont. Vijftig of meer uren per week op je derrière achter de mac en tussen de boeken, dat kan niet gezond zijn. Regelmatig een wandeling is dus pure noodzaak, voor wie niet wil dat obesitas, rugklachten en hoge bloeddruk het dagelijks leven gaan domineren. Lees verder »

Clafoutis

Column door Martijn Couwenhoven

Zonder een pan aan te raken reisde ik de afgelopen maanden door een halve meter hoge stapel Franse kookboeken. Ik doorliep ontelbare bladzijden met evenzoveel recepten. Neem alleen al de 1000 klassiekers in Cuisine van Françoise Bernard en het 2639 gram wegende De kunst van het koken van Julia Child.

Waar te beginnen? Ik had geen idee.

Tot de reis me naar de Limousin bracht, de boerenstreek van veeteelt en uitgestrekte weilanden. Want al die boeken blijken één ding gemeen te hebben, in de diversiteit van de Franse keuken blijkt er steeds één gerecht terug te keren. Het is bovendien makkelijk te bereiden en dus ideaal voor de beginnende thuiskok die ik was: Clafoutis, een desert met kersen, maar ook andere fruitsoorten zijn mogelijk. Lees verder »