Schrijver in Frankrijk

Je suis Charlène

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Op dezelfde dag dat de aanslag op Charlie Hebdo plaatsvond, stelden Albert en Charlène van Monaco hun nieuwgeboren tweeling officieel aan de Monegasken voor. De twee prinselijke baby’s heten Jacques en Gabriela. Dit nieuwtje werd door de schokkende gebeurtenissen in Parijs natuurlijk volkomen weggedrongen. Ik wil het weer naar voren halen, nu dat we een week later leven. Al is het alleen al als een oproep: mensen, het leven gaat door! Pas geboren kinderen zijn daarvan het zinnebeeld. Maar ook als thema voor een kleine overpeinzing. Hoe komt het toch dat zoveel Fransen haast bezeten zijn van de prinselijke familie van Monaco, en trouwens van ‘royalty’ in het algemeen? En dat terwijl diezelfde mensen je voor gek zouden verklaren wanneer je met het voorstel kwam een nazaat van de laatste koning van Frankrijk uit het geslacht Bourbon weer tot soeverein monarch uit te roepen. Fransen zijn republikeinen, dat is de oppervlakte. Maar je hoeft maar een beetje met je vinger onder die oppervlakte te roeren of er komen allemaal wrakstukken ancien régime bovendrijven. Ik denk dat het vooral om zoiets als tijdsbeleving gaat. De republikeinse tijd van de vijfjaarlijkste verkiezingen is een kille, abstracte, mathematische tijd. De tijd van de monarchie is een concrete tijd, een tijd van de menselijke maat, een tijd die door geboorten, huwelijken, sterven wordt bepaald, daarom niet erg berekenbaar, maar wel cyclisch, en daarom vertrouwd. Fransen hebben beide tijden nodig. Lees verder »

Zeven jaar!

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Deze week is ‘Schrijver in Frankrijk’ zeven jaar oud geworden. Ik heb het over de website, niet over mijn hoogst eigen persoon. Uw dienaar viert deze week ook zijn verjaardag, maar dan mag je die zeven gerust met een even zo grote zeven vermenigvuldigen, dan kom je in de buurt. Het idee werd me destijds ingegeven door een Leidse clubgenoot: een beetje schrijver heeft tegenwoordig een eigen site – of blog (ik weet nog steeds niet het verschil). En toen heb ik me op zijn aanraden tot een marketingbedrijf gewend waar een deskundige persoon deze site voor me heeft ‘aangemaakt’. In december 2007 plaatste ik mijn eerste stukje. Tijd voor een kleine terugblik? Altijd grappig om te zien hoe iets zich ontwikkelt. Vanaf het begin had de site zijn eigen lijn, en deze lijn hebben we niet (of nauwelijks) losgelaten. De stukjes moeten iets te maken hebben met Frankrijk. Niet dat ik niet van alles zou willen schrijven over Zwitserland, Schotland, Engeland, Duitsland, over de literatuur van die landen, over dingen die ik in die landen heb meegemaakt – nee, het blijft beperkt tot Frankrijk, land waar ik al meer dan twintig jaar verblijf, après tout. Wat andere contrijen betreft, andere sferen: ik leef me uit in mijn romans en novellen (waarvan er eigenlijk maar twee zich – gedeeltelijk – in Frankrijk afspelen). Goed, dit gegeven staat vast, toch is er een verschil waar te nemen tussen de eerste serie columns die ik plaatste en die van de laatste tijd. Ik geloof dat ik in de begintijd wat argelozer was, omdat ik niet ten volle besefte dat onbekende mensen mijn stukjes werkelijk konden lezen. Lees verder »

Liberté, égalité, fraternité

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Waar ik politiek sta – ik weet het echt niet meer. En ik ben niet de enige. Wat wil ‘links’ nog zeggen, wat ‘rechts’? Ben ik liberaal? Tot op zekere hoogte. Ik ben voor een vrije markt, op voorwaarde dat hij strak door een democratische politiek wordt ingekaderd en gereguleerd, anders gezegd een ‘redelijk vrije’ markt. De huidige gemondialiseerde markt is niet redelijk vrij, ook niet vrij, maar anarchistisch. En dat is een ramp. Ben ik conservatief? O zeker, nostalgisch-conservatief zoals grootheden als Chateaubriand, Barbey d’Aurevilly en Claudel dat waren. Ook lees ik met intens plezier Ongeloof en revolutie van mijn verre oudoom Guillaume Groen van Prinsterer. Ben ik socialistisch? Misschien, maar dan in de zin van het echte socialisme dat de ongelijkheid wil verkleinen. Niet in de zin van het ‘moderne ‘links’ van nu dat met zijn strijd voor ‘politiek-correcte doelen’ niets anders is dan de andere zijde van de medaille van het ultra-liberalisme. Lees verder »

Waldenberg (2)

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Wanneer wordt een boek geboren? Op de officiële verschijningsdatum? Wanneer de schrijver zijn eerste zin schrijft? Ik zeg: wanneer de schrijver voor het eerst een machtig beeld voor de geest fonkelt waarvan hij denkt: hier zit ‘m genoeg licht om er een uitgebreid voorspel en een even uitgebreid naspel mee te beschijnen. Dit voor- en naspel zijn niets anders dan het verhaal, de narratio. Waldenberg (het boek) is geboren in de Pyreneeën, in een boerderijtje op 800 meter hoogte, voor een open haard waarin een houtvuur knapperde. Het was rond Oud-en-Nieuw en ik las The heir of Redclyffe van Charlotte M. Yonge. Iemand van haar gehoord? Toch heeft dit boek een zekere rol gespeeld in onze vaderlandse geschiedenis. De grote Abraham Kuyper heeft altijd volgehouden dat het lezen van deze roman heeft bijgedragen tot zijn bekering. En zonder zijn bekering was hij nooit onze voorman der ‘kleyne luyden’ geworden. Toch was het niet daarom dat ik The heir of Redclyffe las. Er waren andere redenen. In mijn moeders familie ging de mare dat in zijn jonge jaren mijn overgrootvader door de Nijmeegse meisjes de ‘heer van Redclyffe’ werd genoemd. Hij deed hen aan de hoofdpersoon van het boek denken. Dit vond ik een interessant gegeven. En daarbij komt dat ik nu eenmaal van victoriaanse romans houd – en deze roman is wel erg victoriaans! Al lezende stuitte ik op de volgende zin: She said, all through the journey, Amy had been as passive and tranquil as possible, chiefly leaning back in the carriage in silence, excepting that when they finally left the view of the snowy mountains, she gazed after them as long as the least faint cloud-like summit was visible. Lees verder »

Noirlac

Ineke Holzhaus brengt een groot deel van het jaar door in de Berry. Ze is schrijver en theatermaker; acteerde, schreef en regisseerde bij diverse theatergezelschappen, maakte hoorspel voor radio en de HoorSpelFabriek en publiceert gedichten. Sinds jaren presenteert ze The Maastricht International Poetry Nights. In de OBA in Amsterdam leidt ze het poëzieprogramma Poëzie op zondag. In 2008 debuteerde ze met de dichtbundel Hond in Pompeï. In 2011 verscheen de bundel Waar je was. Onlangs publiceerde uitgeverij Azul Press haar nieuwste bundel, Bovengronds. Dit gedicht staat erin. Lees verder »