Schrijver in Frankrijk

Het ‘hesje’ van mijn grootvader

Column door Peter Hagtingius

Op het vliegveld van Nice was mijn grootvader erbij. Moet ik even uitleggen, hij heeft zelfs nooit een vliegtuig gezien. Zijn portret staat op mijn bureau. Hij was destijds in Noord-Holland een voorname medestander van de sociaal-anarchistische lutherse dominee Domela Nieuwenhuis (1846-1919). Nadat ik diens boeken had gelezen begreep ik mijn grootvader die ik nooit gekend heb. Over wie ik wel veel bijgepraat ben. Er wordt gezegd dat ideeën (of een mentaliteit) soms een generatie overslaan. Mijn ouders waren keurige middenstanders, ik heb niets te klagen over mijn jeugd. Maar mijn grootvader en Domela hebben altijd door mijn hoofd gespookt. Hun idee van sociale anarchie.

Richting Nice, waar ik iemand moest oppikken, strandde ik op een blokkade van de ‘gilets jaunes’ die me de toegang tot de autoroute belemmerden. Lees verder »

Gilets jaunes

Column door Caspar Visser ’t Hooft

De grote manifestatie van de gele vesten (‘gilet jaunes’) viel samen met het begin van een aangekondigde koude-periode. We hebben het over zaterdag 17 november. Toch had op die dag over bijna heel Frankrijk een genereuze zon geschenen. Toen ik de maandag daarop, ’s morgens tegen half tien, de stad uit moest, was de hemel van roestvrijstaal. Ik was ervan uitgegaan dat na het weekend de manifestatie afgelopen zou zijn. Ik bleek me te vergissen, net op mijn traject waren twee blokkades opgeworpen. Als ik de eerste tijdig had gezien, had ik nog om kunnen draaien. Te laat, ik bevond me al op de tweebaansweg, met in het midden een berm, toen ik voor me de knipperende achterlichten van een stilstaande vrachtwagen ontwaarde. Lees verder »

Een ontvoering

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

In zijn ‘Geschiedenis van de eeuw van Lodewijk XIV’ (Le siècle de Louis XIV), maakt Voltaire terloops melding van een gebeurtenis die mij intrigeert en waar ik graag even bij stil sta. In het jaar 1707 zag het er voor de zonnekoning slecht uit. Tot het begin van de 18e eeuw had hij heel Europa overdonderd met zijn militaire successen en gebiedsuitbreidingen, in het jaar dat de Spaanse successieoorlog uitbrak scheen hij alle troeven in handen te hebben. Toen de hertog van Marlborough met zijn Engelse legers het continent betrad, om zich bij de geallieerden aan te sluiten (Oostenrijkers, Nederlanders), sloeg het tij om. In hem had een verouderde Franse koning een geduchte tegenstander ontmoet. Dankzij de inzet van de grote Engelse strateeg werden een voor een de Vlaamse steden waar Lodewijk beslag op had gelegd voor de Oostenrijkers terugveroverd, en na een beleg van vier maanden moest zelfs de stad Lille worden afgestaan. De weg naar Parijs lag nu open, en aan het hof, in Versailles, ontstond paniek. Of de geallieerde legers ooit van plan waren geweest tot Parijs op te rukken, is de vraag. Het is er in ieder geval niet van gekomen. Wel lees ik in Voltaire dat een ‘groep Hollanders’’ (un parti hollandais) zo vermetel was om vanuit Kortrijk tot Versailles door te stoten en daar ‘onder de vensters van het kasteel’ de opperstalmeester van de koning te ontvoeren, in de waan dat het om de ‘dauphin’ ging, dat wil zeggen de troonopvolger. Deze opperstalmeester was een zekere Jacques-Louis, markies van Beringhen. Ik denk: merkwaardig, die naam klinkt Nederlands. Lees verder »

Bewaarappelen

Column door Michiel Hendryckx

Ook in Frans Lotharingen was de julimaand verzengend dor. Door de ongewone droogte waren de vruchten van de voor de streek zo typische mirabellenbomen leerachtig taai. De anders zo sappige pruimpjes smaakten naar niets. Wat zich als een uitzonderlijk fruitjaar had aangekondigd, dreigde op een debacle uit te draaien. Tot het in augustus een paar dagen flink regende. Meer was er niet nodig om het hopeloze fruit vol sap te doen lopen. Lees verder »

Dan heb ik zoiets van…

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

‘Dan heb ik zoiets van…’ luidt de flard zin die mij toe floddert wanneer ik het grote plein van Lille oversteek. Nederlanders! ‘Dan heb ik zoiets van: nou joh…’. Waarom dat ‘van’? En vanwaar dat ‘hebben’? Goed Nederlands is: ‘Dan denk ik’ of ‘dan vind ik’ gevolgd door een dubbele punt, of anders ‘dan denk/vind ik dat…’ Toegegeven, slordig spreken, dat doen niet alleen veel Nederlanders. De Fransen kunnen er ook wat van. Het Franse equivalent van ‘dan heb ik zoiets van’ is ‘genre’. Iets is ‘genre’ dit, ‘genre’ dat. Ook hebben ze de kwalijke neiging hun zinnen met ‘et tout’ te eindigen. Kortom, we houden het vaag. Lees verder »