Schrijver in Frankrijk

Taalgrensgebieden

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Streken die tussen een landsgrens en taalgrens liggen, ik heb daar altijd een voorkeur voor gehad. Zo’n streek is de Elzas. De streek ligt in Frankrijk, maar er wordt nog steeds een Duits dialect gesproken. De landsgrens volgt de loop van de Rijn, de taalgrens de kam van de Vogezen. Ja – en wat me nog meer fascineert, dat zijn gebieden (vaak gebiedjes) waaruit een taal zich heeft teruggetrokken, maar waar de plaatsnamen nog aan deze verdwenen taal herinneren. Zo heb je in de Vogezen een dal waar tot op zoveel meter hoogte het ‘Elsässisch’ wordt gesproken en ook de namen van de dorpen, de bergen, de bekens, de kasteelruïnes van Germaanse oorsprong zijn: Mutzig, Niederhaslach, Nideck, Lutzelhouse. Maar kom je nog hoger, dan blijkt alleen nog het Frans de voertaal te zijn. En toch blijven de topografische aanduidingen Duits klinken: Schirmeck, Waldersbach, Solbach. Ja, grappig zoals talen bewegen, als bij eb en vloed. En zoals sommige namen als fossielen achterblijven wanneer een taal-zee zich terugtrekt…  Lees verder »

Le douce France?

Column door Joke Hermsen en Caspar Visser ’t Hooft

Al zesentwintig zaterdagen op rij wordt er in Frankrijk door vele (tien)duizenden ‘gele hesjes’ gedemonstreerd tegen armoede, sociaaleconomische ongelijkheid, milieuvervuiling en uitroeiing van de natuurlijke omgeving. Dit gebeurde meestal op vreedzame wijze, hoewel het verzet ook geregeld grimmiger vormen aannam, waardoor de ruiten van chique winkelpanden sneuvelden en er auto’s in de fik vlogen. Opmerkelijker was in onze ogen echter het hardhandige optreden van de Franse politie. Vele tientallen demonstranten hebben inmiddels zwaar letsel opgelopen door de afgeschoten flashballs; rubberen kogels die alleen de Franse politie tegen de eigen bevolking mag gebruiken. Ook is de verhouding tussen politie en pers aanzienlijk verslechterd; op zaterdag, 20 april, heeft de politie meerdere journalisten opgepakt en verhinderd hun werk te doen. Dit gaat ver voor een Europese rechtstaat. Vorige week hebben tweehonderdvijftig journalisten een manifest ondertekend waarin ze de handelwijze van de politie veroordelen. Lees verder »

Telefooncel

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Het duurt vaak jaren voor je beseft dat iets wat er was nu uit het landschap is verdwenen. We hollen maar vooruit, paniekerige schapen, en we vergeten wat we achter ons hebben gelaten. De telefooncel! Ik besloot die middag een wandeling te maken over een mooi pad dat uitzicht biedt op de Mont Mézenc. We bevinden ons op de hoogvlakte van de Velay. Wel moest ik eerst een stukje met de auto. Ik parkeerde hem op het plein van een klein dorpje, voor een lage muur met daarachter de kerk, met aangrenzende pastorie – beide in ver gevorderde staat van verval – en naast een telefooncel. Hé – dacht ik, heb je die nog? Het glas van de cel was kapot, de hoorn van de telefoon foetsie. De draad bungelde er zielig bij. Ze hadden de cel niet weggehaald, het dorpje lag dan ook erg afgelegen. Lees verder »

De literaire postdirecteur

Column door Renée Vonk

Wat er in dat pakje zat, vroeg de postdirecteur op het dorp toen ik de verdikte envelop door de spleet onder het kogelwerend glas van de balie probeerde door te schuiven. Ging niet, de deur ernaast moest open. Dus wilde hij eerst weten wat ie in handen gedrukt zou krijgen. Ik zie er niet direct uit als terrorist, en we kenden elkaar al wel min of meer van de dorpskroeg, maar ‘regels zijn regels’, zoals hij verduidelijkte, hij mocht geen pakketjes aannemen als de inhoud niet duidelijk was aangegeven. “En als het iets van waarde is moet dat ook gedeclareerd.”

“Een boek”, legde ik schouderophalend uit, “niks bijzonders, zelf geschreven, gaat naar een vriend. Geen bijzondere waarde.”

Hij veerde op. “Een boek?! Van uzelves? U bent schrijver!”

“Mwah, schrijver… Ik schrijf weleens wat op, eens in de zoveel tijd sla ik er een nietje door, en dan heb je een boek.”

Lees verder »

Ze weten je te vinden

Column door Peter Hagtingius

Ik ben zo’n laatste Neanderthaler die het leven fluitend doorstaat zonder de assistentie van een mobiele telefoon. Ik zie de charme van immer bereikbaarheid niet in. Ik prefereer ongestoord ouwehoeren op het café-terras van mijn Provençaals gehucht. Over die arrogante kwibus Macron natuurlijk, over de Hesjes die een bommetje leggen onder de gedateerde invulling van een volksvertegenwoordiging, over de trammelant van die groene eco’s die onze diesels te grazen willen nemen. Die nooit kaduuk gaan en in het kader van de kringloperij nog jaren mee kunnen. Rookpluimen? Wij roken ook en zitten dik in ons groen. Als je ons van de zomer tegenkomt op ons terras en je kunt ons verstaan, denk je vast: wat een rare mensen. Vakantie toch? En dan politiek? Ja, altijd. Tenzij onze rugbyclub Toulon weer eens verloren heeft. Twee jaar geleden nog Europees kampioen, nu degradatiekandidaat. Lees verder »