Schrijver in Frankrijk

Een vervlogen droom – Rosemarijn Milo

Bespreking door Schrijver in Frankrijk

Rosemarijn Milo woont sinds jaren in Oost-Frankrijk, in 2012 publiceerde ze Brieven uit La Dominance, waarin ze op aansprekende wijze haar ervaringen in het land waar je als God schijnt te wonen beschrijft. Vorig jaar verscheen van haar een bijzonder sympathiek boek, een ‘vie romancée’ in de vorm van een briefwisseling. De titel is Een vervlogen droom, de ondertitel: verslag van een te kort leven. Het gaat om het leven van Augusta Hamer, geboren Maes (1891 – 1918). Ze was de grootmoeder van de auteur, maar ze heeft haar niet gekend. In het voorwoord zegt Rosemarijn Milo dat in haar familie niet – of nauwelijks – over haar grootmoeder werd gesproken. Verbazend, alleen al wanneer je de foto’s ziet van Guusje (zo heette Augusta in de wandel) die in het boek zijn opgenomen. Een mooie, elegante vrouw met een bijzonder innemend gezicht. Op zo iemand in de familie ben je toch trots? Was er iets?

Kattenzang

Mensje van Keulen heeft een omvangrijk œuvre opgebouwd, meerdere literaire prijzen ontvangen, kortom een bekende naam in literair Nederland. In haar roman De gelukkige (2001) beschrijft ze een dorp in Frankrijk. Dit gedicht heeft ze geschreven in verband met de jaarwisseling. Het is zo langzamerhand een traditie: op Schrijver in Frankrijk wordt het nieuwe jaar ingeluid met een poezengedicht van Mensje van Keulen.

Ik zie je – Michael Berg

Bespreking door Peter Hooft

Iedere liefhebber van meeslepende thrillers verheugt zich altijd op een volgende van Michael Berg. Won in 2013 De Gouden Strop (voor de beste thriller van het jaar) met zijn Nacht in Parijs. Ik was ervan overuigd dat hij die prijs vorig jaar opnieuw zou veroveren met zijn boek Broertje. Héél beknopt: drie doden onder wie een Nederlandse oud-politicus in een Zuid-Franse villa, de zus van de verstandelijk beperkte Nederlandse verdachte vliegt in en dan begint het voortreffelijk geschreven verhaal. Wat je noemt zo’n ‘pageturner’ met als extra een meer dan maatschappijkritische annotatie. Ik wist: dit is ‘m, voor die Gouden Strop. Nee dus. Misschien was mijn oordeel een beetje verduisterd doordat ik zelf in Zuid-Frankrijk woon en veel herkende. En ik had natuurlijk niet álle recent verschenen thrillers gelezen.

Zingen en creperen – Benno Barnard

Bespreking door Schrijver in Frankrijk

Benno Barnard houdt van de liturgie van de anglicaanse ‘high church’. Hij woont in Sussex, zijn 17^e eeuw cottage ligt tegenover een oud kerkje met (zo verbeeld ik me) een pastorie waar Miss Marple op de thee komt, en waar ze bij een breiwerkje naar de beschaafde roddels luistert van de vrouw van de ‘vicar’. Gaat het hem enkel om de vorm? Nee, aan de vormen van de anglicaanse eredienst gaat een eeuwenlange ontstaansgeschiedenis vooraf. Deze geschiedenis is daarom in de liefde inbegrepen. Maar er is meer: ‘Die vormen vullen zichzelf als het ware met hun inhoud, ook wanneer ik ze gedachteloos meemurmel, ze krijgen betekenis, en op de betere zondag begin ik zowaar iets te geloven.’ In zijn nieuwste boek, Zingen en creperen, citeert Barnard de volgende regels uit een kerklied van William Cowper: Judge not the Lord by feeble sense, But trust Him for His grace; Behind a frowning providence He hides a smiling face. Prachtig! En in volledige tegenspraak ‘met alle identitair-politieke modieuze flauwekul die, gedreven door neomarxisme, het bestaan van dat historische continuum “kerk” poogt te vernietigen’, om met de woorden van Barnard te spreken. Hij wil niet provoceren, en juist daarom doet hij het: hij weerspreekt het obligate, banaal geworden ‘provoceren’ van prijzen winnende literaire half-wits, bij wie het dogma van de absolute vrijblijvendheid in pretentieus academisch hermetisme is ontaard.

De familie Reet

Column door Caspar Visser ’t Hooft

In Frankrijk heb je een familie die twee eeuwen geleden nog Wachter (of De Wachter) heette, en nu Reet. Reet?! Ik hoor het sommige mensen al zeggen: Hou op! Netjes blijven! Antwoord: Ik ben altijd netjes. Maar het komt voor dat de waarheid je gebiedt dingen aan te zwengelen waarbij het gebruik van minder nette woorden zoals ‘reet’ onvermijdelijk is. Ik ben de eerste om dat te betreuren, maar wat waar is, moet nu eenmaal in de openbaarheid, anders wordt je verweten dingen te verzwijgen. Die familie Reet (ooit Wachter, nu Reet) is trouwens een hoogst fatsoenlijke familie. Of liever gezegd, er is geen enkele reden om het tegenovergestelde te veronderstellen. Goed, maar hoe komt het dan dat die familie haar oorspronkelijke achternaam verloor en er voor in de plaats een kreeg die de lachlust van veel primitieve mensen wekt (niet de mijne, want ik ben niet primitief)? Dat is nu juist wat ik jullie ga vertellen. Want nogmaals, wat is, moet worden gezegd.