Schrijver in Frankrijk

Jaarwisseling op Chaunac

Column door Rosemarijn Milo

Een herinnering aan de jaarwisseling – eeuwwisseling – 1999-2000…

… Als je naar Chaunac wilt, moet je bij Tulle (departement Corrèze) een afslag nemen; na enig zoeken lukt dat. Al gauw ben je op een bijna verlaten weg. Beter gezegd een bosweggetje dat zich linksom en rechtsom slingert en heuvel op, heuvel af. Een zigeunerkamp hoort al sinds mensenheugenis tot het landschap net als het riviertje en het bruggetje. Tegen de tijd dat je weer een huis ziet, neem je een slinger naar rechts en rijd je het terrein op dat hoort bij, wat hier genoemd wordt, ‘Le Château de Chaunac’.

Kasteel in Dordogne

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Geen streek zo rijk aan kastelen als de Dordogne. Beynac, Castelnau, Montfort, L’Herm, Commarque, Biron, Hautefort, Les Milandes… Ja, en van al deze kastelen is dit laatste exemplaar, Les Milandes, nationaal, en zelfs internationaal gezien het meest bekend. Het is een juweel, het prototype van een ‘echt’ kasteel. Vraag je aan een kind om een kasteel te tekenen, dan is er grote kans dat het resultaat op Les Milandes lijkt. Wat zullen destijds de twaalf adoptiefkinderen van Josephine Baker er trots op zijn geweest dat ze in zo’n kasteel mochten wonen! Ze waren van zeer diverse origine. Dat had de wereldberoemde variétéartieste zo gewild. Ze had het over haar ‘regenboog-clan’. Toen wij Les Milandes ontdekten, was het kasteel al sinds drie jaar niet meer van haar. De kinderen hadden elders onderdak gevonden. Ze hadden plaats gemaakt voor ons, dat wil zeggen voor mij en voor mijn broer, zuster, neven en nichten. We waren in die zomer van 1972 tussen de zeven en dertien jaar oud. Als we voor de verandering niet naar ons strandje gingen, aan de rivier, zwommen we in het zwembad van Les Milandes.

De bohémien

Paul Gellings is dichter, schrijver en vertaler. Zijn oeuvre is aanzienlijk. Bij Uitgeverij Arbeiderspers kwamen enkele van zijn gedichtenbundels uit. Zijn romans zijn onder andere Witte paarden (2001), De zomer van Icarus (2010), Verbrande schepen (2011), Augustusland (2013), De jacht op de klaproos (2016), De wereld als leugen (2018),  Het smeedwerk van herinnering (2021). Onlangs verscheen Terug naar de Stichtstraat. Paul Gellings schrijft vloeiend Frans, in 2014 is van hem een roman in het Frans in het licht gebracht: Amsterdam Quartier Sud (Ed. Pierre Guillaume de Roux). Paul Gellings is door het Franse ministerie van Cultuur onderscheiden voor de manier waarop hij al sinds bijna veertig jaar de Franse taal en cultuur onder de aandacht brengt.

Toch in Nice thuis

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Hoe vaak ben ik niet verhuisd ! – ja, en sinds kort woon ik in Nice. Prachtige stad, mooie omgeving: de zon die van de bladeren van de palmen glijdt, het blauwe vlak van de zee dat waar je ook bent wel even de hoek om komt kijken. En toch, net zo goed hier als overal waar ik heb gewoond, knaagt aan mij de vraag : wat doe ik hier  eigenlijk? Wat ‘heb’ ik met deze stad, met deze streek ? Vraag van een ontheemde, van een – in mijn geval vrijwillige – banneling. Wat doe ik hier ? Totdat ik besef dat ik niet de enige Nederlander ben voor wie Nice een tweede thuis werd. Verre daarvan ! Tot dit besef kwam ik pas goed toen ik de oude overlijdensregisters van de protestantse kerk van Nice doorbladerde. Ik stuitte daarbij op meerdere Nederlandse namen. Vaak nogal bekende namen, Boreel, Suermondt, del Court van Krimpen… Nederlanders bij wie de levens blijkbaar dusdanig met Nice waren verstrengeld, dat ze er bleven tot hun dood. Dit stelt me gerust. Ik ben hier niet de enige, en zeker niet de eerste Bataaf. Over die landgenoten die hier stierven valt trouwens nog het een en ander te vertellen. Dat blijkt wanneer ik, geheel vrijblijvend, wat naar gegevens over hen zoek.

Die komen we bij je weghalen

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

De prent hing vroeger bij mijn grootouders in de vestibule. Nu hangt hij bij mij, in de woonkamer, boven de bank. Bertrand en Corinne raakten er niet op uitgekeken. Ze vonden hem blijkbaar hoogst bijzonder. En dat is hij ook wel, authentiek, uit de eerste helft van de negentiende eeuw. De kleuren zijn wat verbleekt, maar het had erger gekund. Van de gouden lijst zijn maar een paar schilfers afgevallen. Wat het voorstelt? Een slagveld. Soldaten met hoge mutsen die elkaar met bajonetten te lijf gaan. Links een man te paard die een banier in de hoogte houdt. Veroverd op de vijand. Rechts een groep cavaleristen die een gewonde omstuwen. Hij zit nog op zijn paard, maar hij heeft in zijn linkerschouder een kogel ontvangen. Met zijn rechterhand probeert hij het bloeden te stelpen. De ruiters schieten hem te hulp. Hun gebaren zijn nogal dramatisch. Voor, op de bodem, liggen een paar doden. Toen ik klein was, en ik natuurlijk daar meteen op wees, zeiden mijn grootouders: “Ze zijn gewond, ze wachten op de ziekenwagen die hen naar het ziekenhuis gaat brengen. Daar worden ze dan net zo lang door lieve verpleegsters verzorgd totdat ze weer beter zijn.” Ik had zo mijn twijfels. Bertrand en Corine vroegen: “Welke veldslag?” Toen ik het hen vertelde, keken ze me met grote ogen aan. Wat!? Jij woont in Frankrijk, en je hebt deze prent in je kamer hangen! Hoe waag je het? Bertrand was verantwoordelijk voor de plaatselijke padvinderstroep, hij zei: “Pas op, binnenkort doen we bij jou een inval – deze prent, die komen we bij je weghalen!”