1

De pastoor en de president

18 sep, 2018 Onderdeel van proses 

Column door Michiel Hendryckx

Het is akelig november als de net afgestudeerde pastoor in zijn eerste parochie arriveert. Ik ben op de middag van de laatste dag van augustus in Ambricourt. In de verwaarloosde wei voor de kerk bloeit het fluitenkruid. Het komt goed uit dat de wereld stil staat in deze uithoek van Frans-Vlaanderen. Ik ben hier op zoek naar het decor van Georges Bernanos’ diep religieuze roman Journal d’un curé de campagne. Het boek werd in 1950 in Frankrijk uitgeroepen tot een van de belangrijkste van de eerste helft van de 20ste eeuw. Tot ver in de jaren zestig bleef de roman gegeerd. Toen de studieprefect me in de bibliotheek van het internaat het boek zag ontlenen, raadde hij me de lectuur af. Het was te vroeg. Deze week, ruim vijftig jaar later heb ik het in de Gentse stadsbibliotheek ontleend. Lees verder »

De vrouw die haast haatte

10 sep, 2018 Onderdeel van paysages 

Column door Peter Hagtingius

Er heerste treurigheid in het dorp. We wisten allemaal wel dat de geliefde Jacqueline heel erg ziek was. Ze had ons altijd van brood voorzien en op zondag van taartjes. Evenals het café was haar bakkerswinkeltje een infodesk voor het laatste dorpsnieuws dat ze ook graag ‘duidde’, zoals dat heden ten dage heet. Dit impliceerde dat de aanschaf van een baguette nooit minder dan een kwartier vergde. Of nog veel langer als een weduwe uit het maison de retraite voor jou aan de beurt was en met haar in debat trad over toen. Het kon net zo makkelijk over La Grande Guerre gaan als over die verongelukte postbode in de jaren vijftig. Die om elf uur ’s ochtends al een glaasje verder met zijn bestel-Eend van La Poste in de rivier was getuimeld. Destijds was het gewoon dat je zo’n beambte iets te drinken aanbood als hij je een brief kwam bezorgen. En dan ging het dus niet om Nespresso. Ik doe dat ook nog, iets vloeibaars offreren als een afgezant van het staatsbedrijf de moeite neemt aan de deur een pakket af te leveren dat niet in de een heel eind verderop geplaatste brievenbus past. Lees verder »

Voor we doodgaan moeten we nog…

30 aug, 2018 Onderdeel van proses 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Er zit paniek in de lucht, heftige paniek. Hoe zullen de laatste 10 jaar van ons leven er uit zien? We zijn natuurlijk als de dood voor de laatste levensfase omdat ons angstbeelden voor de geest zweven van mensen die wezenloos achter rollators, en in luiers, door gangen van bejaardenhuizen rondwaren, totdat ze door goedwillende, maar ruwe, overwerkte verzorgsters in een zaal met in een hoek een onpersoonlijke vetplant achter een televisietoestel worden gedumpt! Zit u goed, meneer? Nee, ik heb overal pijn… Maar we zijn minstens zo bang om in de paar jaren die aan dit laatste stadium voorafgaan niet alles te kunnen doen wat we ons hebben voorgenomen ‘nog’ te doen. We hebben namelijk een lijstje gemaakt: We moeten nog een cruise maken naar de Noorse fjorden, naar de Antillen. We moeten nog naar Thailand, Vietnam en Angkor Vat. We moeten nog naar Zuid-Afrika, waar het landschap zo indrukwekkend schijnt te zijn. Kortom afstrepen. Ja, we moeten nog – van wie? Van de glossy 65+ bladen, van de leugenachtige pepreclame voor senioren, van de buren die ons voor een bankstel-avond bij hen thuis hebben uitgenodigd om naar de film van hun laatste reis door Rajastan te kijken. Moet je gezien hebben! Ja, tussen ons pensioen en de komst van de man met de zeis, al dan niet voorafgegaan door zijn schaduw genaamd dementie, moeten we ons eerst nog tot proppens toe volstoppen met nieuwe ervaringen. En daarbij de wereld goed laten voelen dat we er nog zijn, al is het alleen door onze koolstofvoetafdruk. Mensen! Mensen! Wat blijft er van die ervaringen over wanneer jullie eenmaal in de grond liggen? Wat van die filmpjes die jullie iedereen opdringen? Dat is het eerste wat na jullie dood met het vuilnis mee kan. Wat jullie voor de anderen achterlaten, dankzij die vliegreizen, die cruises, is vuil in de lucht, in het water. Dat wel. En dank jullie wel. Lees verder »

Restanten van wat nooit bestond

21 aug, 2018 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Frankrijk is niet alleen overdekt met restanten – in alle gradaties van verval – van dingen die ooit in gebruik waren, een functie hadden, je hebt er ook overblijfselen van dingen die nooit hebben bestaan. Die nooit hebben bestaan? – dat kan toch niet? Ja, dat kan wel. De spoorlijn die de ‘Transcévenole’ had zullen heten heeft nooit bestaan, toch zijn er sporen van te vinden: viaducten, tunnels, stukken tracé. Maar er heeft geen enkele trein over gereden, de bielzen en de rails zijn nooit gelegd. Ja, het is net als met ons eigen leven. Want even zo goed als gebeurtenissen die we in de werkelijkheid hebben beleefd, en zaken die we daadwerkelijk hebben verricht, een stempel op ons hebben gedrukt, worden we getekend door dingen die we ons hadden voorgesteld te doen maar die nooit in concrete daden zijn omgezet. Het is bij wensen, dromen, plannen en hoogstens voorbereidselen gebleven. Wat we op het oog hadden is nooit verwerkelijkt, toch heeft het in de geest zijn sporen achtergelaten. Een klassieke schrijver dagdroomde over het bestaan van een domein dat zich ergens tussen de aarde en de hemel uitstrekt en waarin alle onuitgevoerde bedenksels van mensen als half doorzichtige plasma’s rondwaren. Ze zijn niet voorgoed weg… Lees verder »

De nacht van Varennes

25 jul, 2018 Onderdeel van proses 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Het is een vaste prik om het beeld tegen het geschreven woord uit te spelen. Alles wat beeld is, is slecht en maakt dom. Alles wat woord is loutert en verheft de geest. Een dergelijke tegenoverstelling van beeld en woord is te simplistisch. Het beeld zou geen plaats meer overlaten aan de verbeelding, het woord wel. Dit is niet waar. Alles hangt af van welk beeld, alles hangt ook af van welk woord. Er zijn woorden waarmee je alle lust tot verbeelding bij de mensen kapot maakt. En omdat deze lust tot verbeelding datgene is wat van mensen nu juist mensen maakt, maak je met die woorden ook domweg mensen kapot. Vandaar dat die woorden ‘dooddoeners’ worden genoemd. Ik denk aan woorden die hetzij alles tot de meest rauwe werkelijkheid herleiden, hetzij alles in domme abstracte begrippen onderbrengen: “Goh, je hebt zeker een glaasje te veel in je nek”, “Kortom, je bent een idealist”, enzovoort… Lees verder »

« Vorige Berichten
Volgende Berichten »