1

Voor we doodgaan moeten we nog…

30 aug, 2018 Onderdeel van proses 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Er zit paniek in de lucht, heftige paniek. Hoe zullen de laatste 10 jaar van ons leven er uit zien? We zijn natuurlijk als de dood voor de laatste levensfase omdat ons angstbeelden voor de geest zweven van mensen die wezenloos achter rollators, en in luiers, door gangen van bejaardenhuizen rondwaren, totdat ze door goedwillende, maar ruwe, overwerkte verzorgsters in een zaal met in een hoek een onpersoonlijke vetplant achter een televisietoestel worden gedumpt! Zit u goed, meneer? Nee, ik heb overal pijn… Maar we zijn minstens zo bang om in de paar jaren die aan dit laatste stadium voorafgaan niet alles te kunnen doen wat we ons hebben voorgenomen ‘nog’ te doen. We hebben namelijk een lijstje gemaakt: We moeten nog een cruise maken naar de Noorse fjorden, naar de Antillen. We moeten nog naar Thailand, Vietnam en Angkor Vat. We moeten nog naar Zuid-Afrika, waar het landschap zo indrukwekkend schijnt te zijn. Kortom afstrepen. Ja, we moeten nog – van wie? Van de glossy 65+ bladen, van de leugenachtige pepreclame voor senioren, van de buren die ons voor een bankstel-avond bij hen thuis hebben uitgenodigd om naar de film van hun laatste reis door Rajastan te kijken. Moet je gezien hebben! Ja, tussen ons pensioen en de komst van de man met de zeis, al dan niet voorafgegaan door zijn schaduw genaamd dementie, moeten we ons eerst nog tot proppens toe volstoppen met nieuwe ervaringen. En daarbij de wereld goed laten voelen dat we er nog zijn, al is het alleen door onze koolstofvoetafdruk. Mensen! Mensen! Wat blijft er van die ervaringen over wanneer jullie eenmaal in de grond liggen? Wat van die filmpjes die jullie iedereen opdringen? Dat is het eerste wat na jullie dood met het vuilnis mee kan. Wat jullie voor de anderen achterlaten, dankzij die vliegreizen, die cruises, is vuil in de lucht, in het water. Dat wel. En dank jullie wel. Lees verder »

Restanten van wat nooit bestond

21 aug, 2018 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Frankrijk is niet alleen overdekt met restanten – in alle gradaties van verval – van dingen die ooit in gebruik waren, een functie hadden, je hebt er ook overblijfselen van dingen die nooit hebben bestaan. Die nooit hebben bestaan? – dat kan toch niet? Ja, dat kan wel. De spoorlijn die de ‘Transcévenole’ had zullen heten heeft nooit bestaan, toch zijn er sporen van te vinden: viaducten, tunnels, stukken tracé. Maar er heeft geen enkele trein over gereden, de bielzen en de rails zijn nooit gelegd. Ja, het is net als met ons eigen leven. Want even zo goed als gebeurtenissen die we in de werkelijkheid hebben beleefd, en zaken die we daadwerkelijk hebben verricht, een stempel op ons hebben gedrukt, worden we getekend door dingen die we ons hadden voorgesteld te doen maar die nooit in concrete daden zijn omgezet. Het is bij wensen, dromen, plannen en hoogstens voorbereidselen gebleven. Wat we op het oog hadden is nooit verwerkelijkt, toch heeft het in de geest zijn sporen achtergelaten. Een klassieke schrijver dagdroomde over het bestaan van een domein dat zich ergens tussen de aarde en de hemel uitstrekt en waarin alle onuitgevoerde bedenksels van mensen als half doorzichtige plasma’s rondwaren. Ze zijn niet voorgoed weg… Lees verder »

De nacht van Varennes

25 jul, 2018 Onderdeel van proses 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Het is een vaste prik om het beeld tegen het geschreven woord uit te spelen. Alles wat beeld is, is slecht en maakt dom. Alles wat woord is loutert en verheft de geest. Een dergelijke tegenoverstelling van beeld en woord is te simplistisch. Het beeld zou geen plaats meer overlaten aan de verbeelding, het woord wel. Dit is niet waar. Alles hangt af van welk beeld, alles hangt ook af van welk woord. Er zijn woorden waarmee je alle lust tot verbeelding bij de mensen kapot maakt. En omdat deze lust tot verbeelding datgene is wat van mensen nu juist mensen maakt, maak je met die woorden ook domweg mensen kapot. Vandaar dat die woorden ‘dooddoeners’ worden genoemd. Ik denk aan woorden die hetzij alles tot de meest rauwe werkelijkheid herleiden, hetzij alles in domme abstracte begrippen onderbrengen: “Goh, je hebt zeker een glaasje te veel in je nek”, “Kortom, je bent een idealist”, enzovoort… Lees verder »

Een prins in zijn ruïne

15 jul, 2018 Onderdeel van paysages 

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Zo, nu kan erover schrijven, ik lees dat het kasteel wordt gerestaureerd. Zolang het nog een geheimzinnige ruïne was, stond ik het mezelf niet toe er gewag van te maken. Uit angst de ruïne onder de aandacht te brengen. Ik zag al hele mensenmassa’s in shortjes et basketbalpetten het half overgroeide pad door het bos naar boven lopen – ja, en bovengekomen maken ze roze bubbels met hun kauwgom, of zeggen ze “nou, nou.” Nee, niemand mocht ervan weten, van die hoge, witte façade die plotseling boven de kronkelweg langs het riviertje de Céou oprijst: in plaats van ramen vierkanten gaten, geen dak, aan weerszijden hoog opschietende schoorstenen. Een flits – en het is weer weg. Je moet het weten. Ik wist het, maar wilde dit niet delen. Nu wel. Het kasteel wordt gerehabiliteerd, weg het geheim. Lees verder »

Een Fabius die deugt

9 jul, 2018 Onderdeel van proses 

Column door Peter Hagtingius

Ik ben allerminst zo’n getikte francofiel, ik verblijf alleen maar in dit gehandicapte land omdat mijn echtgenote nergens anders wil wonen. Dus ja, ‘follow the leader’, er is geen alternatief. En ik moet toegeven dat het te doen is, wonen in de Provence. Behalve in het hoogseizoen als de trieste massa van té beknopt textiel en artistiek gedachte strohoeden luidruchtig vakantie komt vieren. Altijd weer opgelucht als het 1 september is. Dan zijn we weer onder ons, het toeristisch tuig van de richel is opgerot. Heel soms ben ik zelfs wel een beetje trots op Frankrijk. Dezer dagen bijvoorbeeld want ‘Les Sages’ (de Wijzen) van de Conseil Constitutionel hebben in een oordeel met betrekking tot migranten de betekenis van ‘fraternité’ (broederschap) in de republikeinse slogan ‘liberté, égalité, fraternité’ nog maar weer eens benadrukt. In concreto: het is de uitvoerende macht voortaan verboden mensen te vervolgen die zonder winstoogmerk migranten een handje helpen. Lees verder »