Schrijver in Frankrijk

Mijn kat is een kameel

Mensje van Keulen heeft een omvangrijk œuvre opgebouwd, meerdere literaire prijzen ontvangen, kortom een bekende naam in literair Nederland. In haar roman De gelukkige (2001) beschrijft ze een dorp in Frankrijk. Dit gedicht heeft ze geschreven in verband met de jaarwisseling 2020-2021, het kwam uit bij de Slauerhoffpers, begeleid door een linosnede van de hand van Olivia Ettema. Het is een traditie geworden: op Schrijver in Frankrijk wordt telkens het jaar ingeluid met een nieuw poezengedicht van Mensje van Keulen.

Op de motor

Column door Caspar Visser ’t Hooft

Vijfentwintig jaar geleden was ik zo gek een motor te kopen. Ik was boven eigen verwachting voor het motorrijexamen geslaagd, ik kocht een 500cc Honda. Toen ik hem moest afhalen sneeuwde het. Gelukkig hoefde ik niet ver te rijden. Een motor! Jij? Ja – ik, terwijl ik helemaal niets heb van een rebels type. Ik was nu eenmaal verliefd geworden op de Franse wegen waarover ik al sinds jaren elke week flinke afstanden moest afleggen. De motor zou me nog dichter met de neus op de weg duwen. Het heeft vijf jaar geduurd. Twee keer heb ik heel Frankrijk doorkruist, van het Noordoosten naar de Pyreneeën en terug. In drie etappes. Daarvan afgezien bewaar ik de beste herinnering aan de dag-toeren in de zuidelijke Ardennen en de Vogezen. Waarom ik er eigenlijk mee ben uitgescheden en ik die laatste motor, een Yamaha Diversion 900, heb verkocht? Een mens doet zo van die dingen.

Spinnenweb

Column (verhaal) door Caspar Visser ‘t Hooft

Wanneer Jan-Erik en zijn vrouw Caroline met de kids vanuit Den Haag naar Zuid-Frankrijk rijden, dan nemen ze steevast de snelweg die over Brussel, Lille en Parijs gaat. Wanneer was het – twee jaar geleden?  – dat de oudste zich voor het eerst met de keuze van de route begon te bemoeien en dat hij aan Jan-Eriks hoofd begon te zeuren dat hij die weg door het lelijke Noord-Frankrijk ‘nu wel kende’. Zo saai ! Het was vanmorgen hetzelfde liedje geweest: Altijd over dat stomme Lille ! En nu zat hij diep achterover gezakt, een koptelefoon om zijn oren, met zijn lange benen venijnig tegen de achterkant van Jan-Eriks zetel te porren. En als Jan Erik hem dan in zijn achteruitkijkspiegel aankeek, dan staarde hij met grote ogen terug:  Jan-Erik moest weten dat hij er niet over dacht om naar buiten te kijken. Wat de middelste en de jongste wél deden. Als die zich over de een of andere bezienswaardigheid buiten opwonden, dan gaf hij ze stiekem of minder stiekem meppen. Een gebrul achter!

Gelijkheid?

Column door Rosemarijn Milo

Jullie wisten al wel dat de Praillon in het land ligt van Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, maar weten jullie ook dat dit land het met die Gelijkheid niet zo nauw neemt? Als je dat niet wist zal ik het maar eens uit de doeken doen. Alleen als je in Metz en omstreken woont, kun je erachter komen. Als gevolg van de annexatie door Duitsland van de Elzas en het departement de Moezel (vroeger samen bekend als Elzas-Lotharingen) gedurende de jaren 1870-1919, zijn er in die gebieden nog altijd wetten van kracht die nergens anders in Frankrijk gelden. Die wetten worden ‘het Plaatselijk Recht’ genoemd, le Droit Local, en in dat verband heet de rest van Frankrijk La France de l’intérieur, zoiets als ‘het Franse binnenland’. Hoe komisch die benaming is, zie je als je de kaart van Frankrijk erbij pakt en je je realiseert wat een rafelrandje in het uiterste Noord-Oosten van Frankrijk dat voormalige Elzas-Lotharingen wel is.

Steden van Pandora – Paul Gellings

Bespreking door Schrijver in Frankrijk

Het nieuwste boek van Paul Gellings, dat dit jaar bij Uitgeverij Passage verscheen, bevat drie ‘vertellingen’. Noem het novellen. Wat is een novelle? Iets dat het midden houdt tussen een roman en een kort verhaal. Nu is het zo dat een novelle prettig is om te schrijven, je hebt er geen lange adem voor nodig, een reikwijdte van dertig à tachtig pagina’s is te overzien. Ik weet ervan, ik heb er zelf een paar op mijn naam staan. Maar voor de lezer liggen de zaken anders. Lange tijd zat ik als lezer met het genre novelle in mijn maag. Een kort verhaal lees je even tussen de bedrijven door. Je bent er vaak door iemand op attent gemaakt die graag met jou een kleine conversatie wil aanzwengelen. Zo’n kort verhaal is daartoe een geschikte aanleiding. Een roman, die wordt een paar weken lang je tehuis. Zodra de dagelijkse beslommeringen dat toestaan trek je je erin terug, sluit je je af voor de (zogenaamde) realiteit: je bent heel ergens anders, en tegelijk thuis. Quid de novelle? Te lang voor een kort verhaal, te kort om een vesting te zijn die je afschermt van het alledaagse. Ik las de eerste – en langste – novelle uit Steden van Pandora in de Franse TGV. Ik had drie uur te gaan. Ik had de vertelling in drie uur uit. Ik had me daarbij niet hoeven forceren, ik kon het boek af en toe op het klaptafeltje, voor me, neerleggen en dan naar buiten turen. Waarna ik de draad weer rustig oppikte. Ja, nu weet ik het: novellen zijn voor in de trein (al moet het dan natuurlijk om flinke trajecten gaan). Dankzij Paul Gellings was die reis midden door Frankrijk een bijzonder aangename reis.